Aykırı Değer
Outlier
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastanede uygulanan 100 hastanın iyileşme süresi (ortalama 5 gün) incelenirken, yanlış veri girişi nedeniyle bir hastanın iyileşme süresinin 500 gün olarak kaydedilmesi klasik bir aykırı değer yaratma vakasıdır; bu durum ortalamayı yukarı çekerek tüm klinik analizi yanıltır.
Derin Analiz
İstatistikte ve veri biliminde aykırı değer, merkezi eğilim ve dağılım ölçülerini (özellikle aritmetik ortalama ve standart sapmayı) manipüle ederek parametrik tahminleri çarpıtan kritik bir anomalidir. Doğal bir popülasyon varyasyonundan (örneğin popülasyon içindeki ultra yüksek zeka skorları) kaynaklanabileceği gibi, veri toplama veya ölçüm hatalarından da (cihaz kalibrasyon bozukluğu veya veri girişi hatası) doğabilir. Cook mesafesi, Mahalanobis uzaklığı veya Çeyrekler Arası Aralık (IQR) yöntemleri gibi çeşitli diagnostik araçlarla tespit edilir. Doğrudan silinmesi yanlılığa yol açabileceği için, ardında yatan kök nedenin (hatalı ölçüm vs. nadir gerçek gözlem) klinik veya istatistiksel olarak incelenmesi şarttır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Yüksek kaldıraçlı gözlem (high leverage point) ile sıklıkla karıştırılır; her aykırı değer regresyon doğrusunun eğimini değiştiren yüksek kaldıraçlı bir nokta olmayabilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Standart Sapma
Standart Sapma
Standard Deviation
Bir veri setindeki değerlerin aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaştığını ve nasıl bir yayılım sergilediğini gösteren temel istatistiksel dağılım ölçüsü.
İncele
Çeyrekler Arası Aralık
Çeyrekler Arası Aralık
IQR
Veri setinin en küçük çeyreği ile en büyük çeyreği arasındaki farkı veren, uç değerlere karşı dirençli bir dağılım ve yayılım ölçüsüdür.
İncele