Kalibrasyon
Calibration
Tanım
Bir ölçme aracının, testin veya ölçeğin elde ettiği değerlerin, bilinen bir referans standartla karşılaştırılarak uyarlanması ve doğrulanması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide yeni geliştirilen bir depresyon ölçeğinin geçerliliğini test etmek amacıyla, araştırmacılar hem altın standart kabul edilen Beck Depresyon Envanteri'ni hem de yeni ölçeği bir hasta grubuna uygular. İki testten elde edilen puanlar arasındaki korelasyon incelenerek yeni ölçeğin kalibrasyonu yapılır ve hata payı asgari düzeye indirilir.
Derin Analiz
Psikometri ve klinik psikolojide kalibrasyon, geliştirilen yeni bir psikolojik testin veya ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik parametrelerini saptamak için kritik bir metodolojik adımdır. Yeni bir zeka veya kişilik testinin ham puanlarının, kabul görmüş referans normlarla aynı düzlemde anlam üretmesini sağlamak amacıyla bir kalibrasyon örneklemi (calibration sample) üzerinde eşzamanlı ölçümler gerçekleştirilir. Bu süreç, test puanlarının yanlılıktan arındırılmasını, farklı demografik gruplar arasında eşdeğerliğin (equivalence) korunmasını ve klinik kararlarda kullanılan kesme puanlarının (cut-off scores) hassasiyetini doğrudan belirler.
Etimoloji
Fransızca 'calibration' kelimesinden Türkçeye geçmiştir; kökeni Arapça 'qālib' (kalıp, ölçü, biçim) sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Validasyon (geçerleme) ile sıklıkla karıştırılır; kalibrasyon daha çok değerlerin referansa göre ayarlanması ve hizalanması süreciyken, validasyon testin amaçlanan yapıları ölçüp ölçmediğinin bütüncül kanıtlanmasıdır.