İnsan-makine Sistemi
Human–machine System
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Ticari bir uçuş sırasında pilotun (insan operatör) otopilot sistemiyle (makine) etkileşime girerek uçuş rotasını yönetmesi, hava koşullarına göre anlık kararlar alması ve sistemin uyarılarını yorumlaması tam bir insan-makine sistemi örneğidir.
Derin Analiz
İnsan-makine sistemleri, bilişsel mühendislik ve ergonomi disiplinlerinin kesişim kümesinde yer alır. Sistem, yalnızca bireysel bileşenlerin toplamı değil, insan bilişinin (dikkat, karar verme, algı) ve makine otomasyonunun dinamik geri bildirim döngüleriyle birbirine bağlandığı bir üst-bütünlüktür. Bilişsel yük teorisi ve durum farkındalığı (situation awareness) çerçevesinde incelenir. Tasarım aşamasında, insanın biyolojik sınırlılıkları (tepki süresi, yorgunluk) ile makinenin işlem kapasitesi arasındaki optimal işbölümünün (task allocation) kurulması hedeflenir. Hata analizlerinde, hatanın sıklıkla münferit bir insan ihlalinden ziyade kusurlu sistem mimarisinden kaynaklandığı varsayılır.
Etimoloji
İngilizce 'human' (Latince *humanus* [insan]) + 'machine' (Yunanca *mēchanē* [makine, araç, düzenek]) + 'system' (Yunanca *systēma* [bir araya getirilmiş bütün]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yapay zeka (yapay zeka müstakil bir yazılım veya donanımdır; insan-makine sistemi ise insan unsurunu mutlaka operasyonel bir paydaş olarak içerir).