İşlevsel Ölçüm
Functional Measurement
Tanım
Farklı bağlamlarda uyarıcıların kombinasyonuna verilen öznel tepkilerin, matematiksel ve aritmetik yasalar çerçevesinde derecelendirilerek ölçüldüğü psikofiziksel prosedür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kişinin bir araba satın alırken hem fiyatı hem de yakıt verimliliğini aynı anda nasıl değerlendirdiğini inceleyen bir deneyde, deneğe farklı fiyat ve verimlilik kombinasyonları sunulur. Deneğin bu kombinasyonlara verdiği puanlar analiz edilerek zihninde bu iki faktörü toplamsal mı yoksa çarpımsal mı birleştirdiği matematiksel olarak hesaplanır.
Derin Analiz
Norman H. Anderson tarafından geliştirilen Bilgi Entegrasyon Teorisi'nin temel metodolojik taşıdır. Bilişsel psikoloji ve psikofizikte, insan zihninin birden fazla uyarıcı bilgisini nasıl birleştirip tek bir değerlendirmeye dönüştürdüğünü inceler. Gözlemciye çeşitli kombinasyonlar halinde sunulan uyarıcılara atfedilen sayısal derecelendirmeler analiz edilir. Bu analiz, zihinsel süreçlerin toplama veya çarpma gibi basit aritmetik kurallara göre işlediğini ortaya koyan cebirsel modellerin formüle edilmesini sağlar. İnsan yargısının nicel modellenmesinde istatistiksel ve deneysel bir köprü kurar.
Etimoloji
Latince 'functio' (yerine getirme, icra etme, işlev) ve Anglo-Fransızca 'mesurer' (ölçmek, miktarını tayin etmek) sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Psikofiziksel ölçekleme (yalnızca tekil uyarıcıların fiziksel yoğunluk ile ilişkisini inceler, işlevsel ölçüm ise çoklu uyarıcı entegrasyonuna ve zihinsel cebire odaklanır).