Jost Yasası
Jost’s Law
Tanım
Eşit güçteki iki çağrışımdan daha yeni olanının, daha eski olana kıyasla zamanla daha fazla zayıflayacağını ve unutulacağını savunan bellek ilkesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir öğrencinin iki hafta önce ezberlediği tarih formülleri (eski çağrışım) ile dün ezberlediği kimya denklemleri (yeni çağrışım) aynı güçte öğrenilmiş olsun. İki hafta boyunca hiçbir tekrar yapılmadığında, kimya denklemlerinin tarih formüllerine kıyasla çok daha büyük bir oranda unutulduğu görülür.
Derin Analiz
Hermann Ebbinghaus’un unutma eğrisi çalışmalarının bir uzantısı olarak ortaya çıkan Jost Yasası, bellekteki enformasyonun konsolidasyon (pekiştirme) sürecini zaman boyutuyla ele alır. Nörobiyolojik düzeyde, sinaptik plastisite ve uzun süreli potansiyasyon (LTP) süreçlerinin zamanla nasıl stabilize olduğunu açıklar. Daha eski bir anı veya çağrışım, sinaptik ağlarda daha fazla tekrar görmüş veya yapısal protein senteziyle (moleküler konsolidasyon) daha derinlemesine kodlanmıştır. Dolayısıyla, yeni edinilen bir iz (trace), nöronal ağlarda henüz aynı direnç eşiğine ulaşmadığı için çevresel müdahalelere ve zamanla silinmeye karşı daha hassastır. Bilişsel psikolojide hafızanın kalıcılığını öngören temel parametrelerden biridir.
Etimoloji
Adolph Jost'un soyadından (1874–1920, Alman psikolog) ve Almanca 'Gesetz' (yasa) kavramından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ebbinghaus Unutma Eğrisi ile karıştırılabilir; ancak eğri genel olarak zamanla azalan hatırlama oranını betimlerken, Jost Yasası özellikle farklı yaşlardaki iki bellek izinin göreceli dayanıklılığını karşılaştırır.