Kairos
Kairos
Tanım
Varoluşsal psikolojide, bireyin önemli bir olayın anlamını kavradığı ve derin bir içgörü elde ettiği, yoğunlaşmış farkındalık anı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır tatminsiz olduğu kurumsal kariyerinde sıkışıp kalmış bir danışanın, terapide seans sırasında aniden hayatının kontrolünü eline alması gerektiği gerçeğiyle yüzleşmesi ve 'Yıllardır kendimi erteliyormuşum, asıl hayatım şimdi başlıyor' diyerek o an radikal bir istifa ve değişim kararı alması bir kairos deneyimidir.
Derin Analiz
Varoluşsal ve hümanistik psikoloji ekolünde Kairos, saatle ölçülen kronolojik zamanın (chronos) ötesine geçen, niteliksel ve dönüştürücü bir zaman algısını temsil eder. Bu kavram, kişinin yaşamındaki atalet halini kırarak yön değiştirmesine zemin hazırlayan ani aydınlanma ve öz-farkındalık pencerelerini niteler. Bireyin kendi varoluşsal sorumluluğuyla yüzleştiği, anlam arayışının kristalleştiği ve eylemsellik kapasitesinin doruğa ulaştığı psikolojik bir eşiktir. Nörobiyolojik ve bilişsel düzeyde, uzun süreli bellek ağlarının ve epizodik entegrasyonun aniden senkronize olduğu, yürütücü işlevlerin yüksek düzeyde kavrayış ürettiği sinaptik yeniden yapılanma anlarına karşılık gelir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Chronos (kronolojik ve çizgisel zaman algısı ile karıştırılır; kairos ise niteliksel, dönüştürücü anı ifade eder). Aha deneyimi (aha experience) ile sıklıkla iç içe geçer ancak kairos daha geniş bir varoluşsal boyut ve yaşam yönelimi içerir.