Kanal Kapasitesi
Channel Capacity
Tanım
Bilişim kuramında, belirli bir iletişim kanalının güvenilir bir şekilde iletebileceği maksimum bilgi veya mesaj hızı sınırı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hava trafik kontrolörünün, radar ekranından aynı anda hem sesli telsiz talimatları alıp hem de birden fazla uçağın rotasını izlemeye çalışırken bir noktadan sonra 'bilişsel aşırı yük' yaşaması ve talimatları kaçırmaya başlaması, insan işleme sisteminin kanal kapasitesinin aşıldığının klasik bir göstergesidir.
Derin Analiz
Claude E. Shannon’ın 1948 yılında geliştirdiği bilgi teorisinin temel taşlarından biri olan kanal kapasitesi, bilişsel bilimlerde ve insan faktörleri mühendisliğinde, beynin ve duyusal sistemlerin birim zamanda işleyebileceği maksimum veri miktarını modellemek için kullanılır. Gürültülü kanal kodlama teoremi (noisy-channel coding theorem) çerçevesinde, hatasız veya hedeflenen hata olasılığının altında iletişimin sürdürülebileceği üst sınırı ifade eder. İnsan bilişsel Mimarisi bağlamında, çalışma belleği ve dikkat bandı sıklıkla bu kavram üzerinden incelenir; nitekim George Miller'ın '7 artı eksi 2' kuralı da biyolojik bir kanal kapasitesi sınırı olarak yorumlanabilir.
Etimoloji
Fransızca 'canal' [su yolu, boru] (Latince 'canalis' [oyuk, boru]) ve Latince 'capacitas' [alabilme yeteneği, hacim] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bant genişliği (bandwidth) ile sıklıkla karıştırılır; bant genişliği kanalın fiziksel frekans aralığını veya veri yolunun boyutunu belirtirken, kanal kapasitesi bu yoldan birim zamanda hatasız olarak aktarılabilecek maksimum net bilgi miktarını ifade eder.