Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kapalı Sınıf Sözcükler

Closed-class Words

Tanım

Dile yeni üyelerin nadiren katıldığı, zamirler, edatlar ve belirteçler gibi temel dilbilgisel işlevlere hizmet eden sözcük kategorisidir.

Örnek Vaka / Uygulama

'Kedi masanın altındaydı' cümlesindeki 'kedi' ve 'masa' kelimeleri açık sınıf sözcüklerken, aradaki bağlayıcı ve konum bildiren 've', '-da' (ek durumunda edat/durum eki) veya İngilizcedeki 'the', 'in', 'and' gibi yapılar kapalı sınıf sözcüklerdir. Yeni bir 'kedi' türü veya fiili türetilebilir ancak dile yeni bir zamir veya edat eklenmesi yüzyıllar süren evrimsel bir dilsel süreç gerektirir.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve psikolinguistikte kapalı sınıf sözcükler (işlev sözcükleri olarak da bilinir), dil üretiminde ve algılanmasında sentaktik iskeleti oluşturur. Açık sınıf sözcüklerin (isimler, fiiller) aksine, bu kategori dağarcığı zamanla neredeyse hiç değişmeyen gramerik bağlayıcıları barındırır. Broca afazisi gibi dil bozukluklarında hastalar genellikle açık sınıf sözcükleri (içerik kelimeleri) hatırlamakta zorlanırken, kapalı sınıf sözcükleri teleoskopik olarak atlama eğilimi gösterirler; bu da iki grubun beynin farklı nöral ağları tarafından işlendiğini göstermektedir.

Etimoloji

İngilizce 'closed' (kapalı, dışarıya/yeniliğe kapalı) ve 'class' (sınıf, kategori) kelimeleri ile Latince 'vocabulum' (sözcük, terim) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Açık sınıf sözcükler (open-class words) ile karıştırılır; ayırt edici fark, açık sınıf sözcüklerin sürekli yeni kelime türetimine (argo, teknolojik terimler vb.) açık olması, kapalı sınıf sözcüklerin ise sabit ve sınırlı bir envantere sahip bulunmasıdır.