Kara Tahta Mimarisi
Blackboard
Tanım
Bağımsız bilgi kaynaklarının ortak bir küresel veritabanı üzerinden etkileşime girerek karmaşık problemleri çözmesini sağlayan modüler bir yazılım mimarisi ve bilişsel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Çoklu ajandan oluşan bir yapay zeka tabanlı tıbbi teşhis sisteminde, bir bilgi kaynağı hastanın kan tahlili sonuçlarını 'kara tahta' adı verilen ortak havuza işlerken, eşzamanlı çalışan ikinci bir nörolojik uzman kaynak bu veriyi okuyarak görüntüleme bulgularıyla birleştirir ve nihai klinik hipotezi ortak havuzda günceller.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve yapay zeka alanında blackboard mimarisi, insan bilişindeki uzman sistemlerin işbirliği yapma biçimini taklit eder. Merkezi bir veritabanı (kara tahta) ve bu veritabanını sürekli izleyen, kendi uzmanlık alanlarına göre bilgi ekleyen veya okuyan otonom 'bilgi kaynakları'ndan (knowledge sources) oluşur. Bu sistem, tek bir merkezi kontrol mekanizması yerine, modüler parçaların ortak bir havuz üzerinden eşzamansız olarak problem çözmesine olanak tanır. Özellikle erken dönem konuşma tanıma ve sinyal yorumlama sistemlerinde bilişsel süreçlerin simülasyonu için kritik bir eşik olmuştur.
Etimoloji
İngilizce 'black' [siyah] + 'board' [tahta, levha] kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, yapay zeka ve bilişsel bilimler literatürüne ilk kez Hearsay konuşma tanıma sistemi ile metaforik bir öğrenme/yazı tahtası benzetmesi olarak girmiştir.
Karıştırmayın
Merkezi veritabanı sistemleri (RDBMS) ve nesne yönelimli programlama havuzları; blackboard mimarisinden farklı olarak bilgi kaynaklarının tamamen bağımsız, otonom ve fırsatçı (opportunistic) bir şekilde veri okuyup yazmasına izin veren dinamik bir etkileşim döngüsüne sahip değildir.