Karbonmonoksit Zehirlenmesi
Carbon Monoxide Poisoning
Tanım
Renksiz ve kokusuz karbonmonoksit gazının solunmasıyla ortaya çıkan, hücresel düzeyde oksijen yoksunluğuna ve buna bağlı nörolojik ile sistemik hasarlara yol açan toksik bir tablodur.
Örnek Vaka / Uygulama
Kış ayında gaz sızdıran bir soba bulunan kapalı ve havalandırmasız bir odada uyuyan bir bireyin sabah baş ağrısı, bulantı ve ağır bir bilinç bulanıklığı ile acil servise getirilmesi ve arteriyel kan gazında yüksek karboksihemolitik düzeylerin saptanması.
Derin Analiz
Karbonmonoksit (CO), hemoglobin molekülüne oksijenden yaklaşık 200 kat daha yüksek bir afiniteyle bağlanan ve karboksihemoglobin (COHb) oluşturan bir gazdır. Bu durum, kanın oksijen taşıma kapasitesini drastik ölçüde düşürür ve oksijenin dokulara salınımını engeller (oksijen disosiyasyon eğrisini sola kaydırır). Özellikle metabolik hızı yüksek olan santral sinir sistemi ve miyokard, bu hipoksik tablodan en şiddetli etkilenen dokulardır. Akut fazda baş ağrısı ve konfüzyondan derin komaya kadar varan tablolar görülürken; hayatta kalan hastalarda bazal ganglionlarda nekroz ve buna ikincil kalıcı bilişsel bozukluklar, amnestik sendromlar veya parkinsonian semptomlar gelişebilir.
Etimoloji
İngilizce 'carbon' (Latince 'carbo' [kömür]) + 'monoxide' (Yunanca 'mono-' [tek] ve oksijen bileşiği) ve zehirlenme anlamındaki 'poisoning' kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Genel viral enfeksiyonlar (grip tablosuyla benzer prodromal belirtiler vermesi nedeniyle sıklıkla karıştırılır), hipoglisemi veya akut alkol intoksikasyonu.