Karşı-tutumlu Savunuculuk
Counterattitudinal Advocacy
Tanım
Bir bireyin mevcut tutumuyla çelişen bir mesajı veya konuyu, genellikle dışsal bir baskı ya da teşvikle başkalarına savunması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Vejetaryen olan bir bireyin, akademik bir araştırma veya münazara ödevi kapsamında sınıfta et tüketiminin ekolojik ve ekonomik faydalarını savunan güçlü bir sunum yapması ve sunum sonrasında et yeme lehine tutumunda hafif bir esneme yaşaması.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel tutarsızlık teorisinin merkezinde yer alan bu kavram, kişinin inandığı değerlerin aksine bir pozisyon almasını ve bu pozisyonu savunmak zorunda kalmasını inceler. Leon Festinger'ın Bilişsel Tutarsızlık Kuramı'na göre, bireyin tutumu ile davranışı arasındaki bu çelişki psikolojik bir rahatsızlık (tutarsızlık) yaratır. Eğer bu davranışı değiştirmek için yeterli dışsal gerekçe (örneğin büyük bir para ödülü veya ceza korkusu) yoksa, birey içsel bir uyum sağlama çabasına girer. Bu süreçte ya tutumunu savunduğu yöne doğru kaydırarak bilişsel çelişkiyi azaltır ya da tutum değişimi yaşar. Paradoksal olarak, az miktarda dışsal teşvikle yapılan karşı-tutumlu savunuculuk, tutum değişimini en çok tetikleyen mekanizmadır.
Etimoloji
İngilizce 'counter-' (karşı, zıt) + 'attitudinal' (tutumla ilgili, Latince 'aptitudo' [uygunluk/eğilim] kökünden) + 'advocacy' (savunuculuk, Latince 'advocare' [yardıma çağırmak] kelimesinden türetilmiştir).
Karıştırmayın
Bilişsel çelişki (cognitive dissonance) ile sıklıkla karıştırılır; ancak bilişsel çelişki bu sürecin yarattığı içsel gerginlik halidir, karşı-tutumlu savunuculuk ise bu gerginliği tetikleyen davranışsal eylemin kendisidir.