Kasti Örneklem
Deliberate Sampling
Tanım
Araştırmaya katılacak bireylerin rastgele yerine önceden belirlenmiş spesifik bir plana veya araştırmacının yargısına dayanarak seçildiği örnekleme yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Nadir görülen bir nörogelişimsel bozukluk üzerine tez yürüten bir klinik psikoloğun, rastgele örneklem beklemek yerine, hastaneye başvuran ve belirli tanı kriterlerini tam olarak karşılayan hastaları bilinçli bir şekilde çalışmaya dâhil etmesi.
Derin Analiz
Kasti örneklem, nicel veya nitel araştırmalarda evrenin tamamına rastgele ulaşmanın imkansız veya maliyetli olduğu durumlarda başvurulan non-probability (olasılıksız) örnekleme stratejilerinin genel çatısıdır. Amaç, evrenin tamamını istatistiksel bir olasılıkla temsil etmek değil, teorik doyum sağlamak ya da belirli alt grupların özelliklerini derinlemesine incelemektir. Yargısal örneklem (judgment sampling) ve uygunluk örneklemesi (convenience sampling) gibi basit teknikleri kapsadığı gibi, kota örneklemesi ve tabakalı mantığın olasılıksız uyarlamaları gibi daha sofistike aşamaları da içerebilir. İstatistiksel çıkarsama yapılırken dış geçerlilik (generalizability) kısıtlılıkları göz önünde bulundurulmalıdır.
Etimoloji
Latince 'deliberatus' (iyice düşünülmüş, tartılmış) fiilinden türetilen 'deliberate' ile Eski İngilizce kökenli 'sample' (örnek) sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Rastgele Örneklem (Random Sampling) ile karıştırılır; rastgele seçimde her bir bireyin seçilme şansı eşitken, kasti örneklemde seçim araştırmacının kriterlerine veya planına bağlıdır.