Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Katkılı Renk Karışımı

Additive Color Mixture

Tanım

Farklı dalga boylarındaki ışık kaynaklarının üst üste bindirilmesiyle yeni bileşik renklerin ortaya çıkması sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir tiyatro sahnesinde kırmızı ve yeşil ışık yayan iki ayrı spot lambasının aynı beyaz perde üzerine düşürülmesiyle sarı rengin elde edilmesi veya dijital ekranların (akıllı telefonlar ve televizyonlar) çok küçük kırmızı, yeşil ve mavi alt piksellerin ışık şiddetini ayarlayarak milyonlarca farklı renk tonunu oluşturması bu duruma örnektir.

Derin Analiz

Görme sistemi, retinamızdaki fotoreseptörlerin (koni hücreleri) ışığın farklı dalga boylarına duyarlılığı üzerinden çalışır. Katkılı renk karışımında, her bir ışık kaynağı algılanan renk spektrumuna kendi foton enerjisini ekler; bu nedenle ışıklar birleştikçe toplam parlaklık artar ve spektral dağılım genişler. Temel ışık renkleri (kırmızı, yeşil, mavi - RGB) belirli oranlarda birleştirildiğinde insan gözünde beyaz ışık algısı yaratılır. Bu mekanizma, boya veya pigment karışımlarında görülen ve ışığın yansıma esnasında emilmesiyle gerçekleşen 'çıkarımsal renk karışımı'ndan (subtractive color mixture) temelden ayrılır; zira burada pigmentler ışığı eksiltirken, katkılı karışımda doğrudan ışık dalgaları eklenir.

Etimoloji

Latince 'addere' [eklemek, ilave etmek] fiilinden türetilen 'additive' sıfatı ile renk anlamına gelen 'color' ve karışım anlamına gelen 'mixture' kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Çıkarımsal renk karışımı (subtractive color mixture) ile sıklıkla karıştırılır. Çıkarımsal karışım boya ve mürekkeplerde geçerli olup ışık emilimine dayanır ve renkler karıştıkça koyulaşır; katkılı karışım ise doğrudan ışık kaynaklarının birleşimidir ve renkler karıştıkça aydınlık artar.