Kavramsal Sistem
Conceptual System
Tanım
Bir bireyin bilişsel yeteneklerini, duygusal farkındalığını, deneyimlerini ve dünya görüşünü, dış dünyadaki verileri anlamlandırmak üzere yapılandıran bütüncül zihinsel organizasyon.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir mülakatta, çocukluk dönemi travmaları nedeniyle dünyayı 'tehlikeli ve öngörülemez bir yer' olarak kodlamış bir danışanın, yeni iş arkadaşının tarafsız bir eleştirisini bile kişisel bir saldırı ve hayatta kalma tehdidi olarak yorumlaması, onun katı ve işlevsiz kavramsal sisteminin algıyı nasıl manipüle ettiğini gösterir.
Derin Analiz
Kavramsal sistem, bireyin dış uyaranları süzmek, kategorize etmek ve gelecekteki davranışlarını yönlendirmek için kullandığı hiyerarşik ve esnek bir bilişsel mimaridir. Bilişsel bilimler ve yapılandırmacı psikoloji ekseninde, bu sistem statik bir veri tabanı değil; deneyim, dil ve kültürel bağlamla sürekli güncellenen dinamik bir şemalar ağıdır. Bireyin soyut mantıksal çıkarsamaları ile duygusal tepki eşiklerini senkronize eden üst düzey bir kontrol mekanizması olarak işlev görür. Harvey, Hunt ve Schroder'in kavramsal sistemler teorisine göre, bireylerin bu sistemleri somut-enkatist (katı ve ikili) yapıdan soyut-entegre (esnek ve çok boyutlu) yapıya doğru gelişimsel bir seyir izler.
Etimoloji
Latince 'conceptus' (zihinde oluşturulan fikir, kavram, geçmiş katılımdan türeyen) ve Yunanca 'systema' (düzenlenmiş bütün, parçaların birleşimi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bilişsel şema (daha spesifik ve izole inanç kalıplarını ifade ederken, kavramsal sistem bunların tamamını kapsayan üst yapıdır); zihin kuramı (başkalarının zihinsel durumlarını anlamayla sınırlıdır, kavramsal sistem ise tüm evren ve benlik algısını kapsar).