Konsindans
Concinnity
Tanım
Sanatsal veya kavramsal bir tasarımın çeşitli unsurlarının hem kendi aralarında hem de bütünle kurduğu kusursuz ve uyumlu düzenleme niteliği.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide veya bilişsel değerlendirmede, bireyin ürettiği bir çizim testinde (örneğin Bender-Gestalt Görsel Motor Algı Testi) çizgilerin ve formların birbirleriyle olan matematiksel ve uzamsal uyumu, kişinin görsel-uzamsal organizasyon kapasitesini ve nörobilişsel bütünlüğünü değerlendirmede konsindans benzeri bir oranlama mantığıyla incelenir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve estetik psikolojisi bağlamında konsindans, insan zihninin karmaşık uyarıcıları organize etme ve bunlardan anlam çıkarma eğiliminin (Gestalt ilkeleri çerçevesinde) en üst düzey dışavurumudur. Bireyin dış dünyadaki örüntüleri algılarken bütünü oluşturan parçaların kusursuz bir simetri, oran ve işlevsel uyum içinde olduğunu fark etmesi, dopaminerjik ödül devrelerini aktive eden bir estetik haz ve bilişsel tatmin yaratır. Bilişsel akıcılık (cognitive fluency) kavramıyla doğrudan ilişkilidir; zira beyin, içsel tutarlılığı ve yapısal düzeni yüksek olan uyarıcıları daha az metabolik maliyetle işler.
Etimoloji
Latince 'concinnitas' kelimesinden türetilmiştir; 'con-' (birlikte, bir arada) ve 'cincinnus' (kıvırcık saç, özenle taranmış lüle) köklerine dayanır. Tarihsel olarak Cicero ve Quintilianus tarafından retorikte ve sanatta parçaların bütüne kusursuz uyumu anlamında kullanılmıştır.
Karıştırmayın
Simetri (yalnızca aynasal bir dengeyi ifade eder, oysa konsindans işlevsel ve yapısal bir bütünsellik gerektirir) ve Gestalt (algısal bir bütünleştirme süreci iken, konsindans bu sürecin sonucunda ortaya çıkan tasarım kalitesidir).