Kontrollü İşlemleme
Controlled Processing
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
İlk kez manuel vitesli bir araba kullanmayı öğrenen bir bireyin, vites değiştirirken debriyajın konumunu, motorun sesini ve hız göstergesini aynı anda bilinçli olarak denetlemesi ve çaba sarf etmesi kontrollü işlemlemeye tam karşılık gelir.
Derin Analiz
Bilişsel psikolojide ve nöropsikolojide kontrollü işlemleme, otomatik işlemlemenin aksine, bireyin sınırlı çalışma belleği kapasitesini aktif olarak meşgul eden bir mekanizmadır. Prefrontal korteksin (PFC) yoğun katılımını gerektirir; özellikle yürütücü işlevler (executive functions), dikkat dağıtıcı unsurları engelleme (inhibisyon) ve yeni veya karmaşık görevlerle başa çıkma süreçlerinde devreye girer. Seri (ardışık) bir yapıda işler, bu nedenle paralel işlenen otomatik süreçlere kıyasla daha yavaştır ve bilişsel yorgunluğa (cognitive fatigue) yol açar.
Etimoloji
Latince 'contra-' (karşı) + 'rotulus' (tekerlek/kayıt) kökünden türetilen 'kontrol' sözcüğü ile Latince 'processus' (ilerleme, seyr) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Otomatik işlemleme (automatic processing) ile karıştırılır; otomatik işlemleme zahmetsiz, hızlı, irade dışı ve paralel gerçekleşirken, kontrollü işlemleme çaba gerektirir, yavaştır, iradidir ve seri işler.
Keşfetmeye Devam Edin
Çalışma Belleği
Çalışma Belleği
Working Memory
Bilgiyi zihinde geçici olarak tutma ve karmaşık bilişsel görevleri yerine getirmek için bu bilgi üzerinde işlem yapma kapasitesi sunan sınırlı kapasiteli bilişsel sistem.
İncele