Koordineli İki Dillilik
Coordinate Bilingual
Tanım
İki dili birbirine bağlı olmaksızın, tamamen farklı bağlamsal ortamlarda ve ayrı zaman dilimlerinde edinmiş olan bireylerin dilsel yetkinlik durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Çocukluk yıllarında sadece Türkçe konuşulan bir evde büyüyen, ancak ergenlik döneminde Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşip akademik eğitimini tamamen İngilizce sürdüren bir birey, ev kavramı için 'ev' kelimesini zihninde yerel anılarıyla, 'home' kelimesini ise Amerikan kültürel bağlamıyla ayrı ayrı kodlar. Bu iki dilsel sistem zihinde paralel ama birbirine entegre olmamış bağımsız ağlar üzerinden yürütülür.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve psikodilbilim bağlamında koordineli iki dillilik, zihinsel bilgi temsilinin (mental representation) iki dil için nispeten bağımsız işlediği bir sistemi ifade eder. Bu bireylerde her iki dil, farklı yaşam evrelerinde veya farklı sosyal çevrelerde (örneğin evde bir dil, okulda veya iş yerinde tamamen başka bir dil) edinildiği için, kavramsal sistemlerin beyindeki nöral ağlarda ayrı kodlandığı varsayılır. Bu durum, bileşik (compound) iki dillilikten farklı olarak, diller arası geçişlerde ve anlam kodlamasında farklı bilişsel kontrol mekanizmalarının devreye girmesine neden olur.
Etimoloji
Latince 'co-' (birlikte) + 'ordinare' (sıralamak, düzenlemek) kelimelerinin birleşimi ile İngilizce 'bilingual' (iki dilli, Latince 'bis' [iki] + 'lingua' [dil]) teriminin bir araya gelmesiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bileşik iki dillilik (compound bilingual) ile sıklıkla karıştırılır; bileşik iki dillilikte her iki dil eş zamanlı ve aynı bağlamda (örneğin iki dilli ebeveynler tarafından) öğrenildiği için tek bir kavramsal sisteme bağlanır, koordineli iki dillilikte ise dillerin kavramsal temelleri ayrışmıştır.