Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tespit Eşiği

Detection Threshold

Tanım

Bir duyusal uyaranın organizma tarafından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde fark edilebilmesi için gereken minimum fiziksel şiddet seviyesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Odyometri testinde bir bireyin kulağına verilen saf seslerin desibel seviyesinin kademeli olarak düşürülmesi ve bireyin bu sesleri hangi frekansta duyduğunu bildirmesi işlemi, işitsel tespit eşiğinin saptanması için klinik bir uygulamadır.

Derin Analiz

Psikofizikte ve bilişsel bilimlerde tespit eşiği, mutlak eşik (absolute threshold) ile anlamlı olarak kullanılır ve algısal sistemin duyarlılık sınırını belirler. Klasik psikofizik yöntemlerde bu eşik, uyaranın %50 oranında rapor edildiği nokta olarak operasyonelleştirilir. Ancak modern Sinyal Algılama Kuramı (Signal Detection Theory - SDT), bu kavramın sabit bir fiziksel sınırdan ziyade, katılımcının uyarana karşı duyarlılığı (d') ile karar verme eğiliminin (beta) bir bileşkesi olduğunu kanıtlamıştır. Nöral düzeyde, duyusal reseptörlerin aksiyon potansiyeli üretebilmesi için gereken minimum enerji transferini ve primer duyusal korteksteki eşik altı (subthreshold) aktivasyonların farkındalık eşiğini aşma sürecini ifade eder.

Etimoloji

Latince 'detectio' (ortaya çıkarma, keşfetme) ve Eski İngilizce 'þrescold' (kapı eşiği, sınır) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Fark eşiği (difference threshold / JND) ile sıklıkla karıştırılır; tespit eşirği var/yok kararını incelerken, fark eşirği mevcut iki uyaran arasındaki minimum değişimi ölçer.