Kültürel Dönemeç
Cultural Turn
Tanım
Davranışların, olayların ve toplumsal dinamiklerin analizinde nicel pozitivizmden uzaklaşıp kültürel bağlamı ve anlam üretcini merkeze alan 1970'ler çıkışlı postmodern yönelim.
Örnek Vaka / Uygulama
Depresyon tanısı alan göçmen bir bireyin tedavisinde, semptomların yalnızca nörobiyolojik veya bireysel dinamiklerle açıklanması yerine, bireyin mensup olduğu kültürün acı çekme, duygusal dışavurum ve yardım arama davranışlarına yüklediği anlamların terapi sürecine dahil edilmesi kültürel dönemeç perspektifinin somut bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Kültürel dönemeç, beşeri bilimler ile sosyal bilimlerde katı nesnelci ve pozitivist epistemolojilere karşı gelişen epistemolojik bir kırılmadır. İnsan davranışının evrensel, bağlamdan bağımsız yasalarla açıklanamayacağı; aksine dil, semboller, ritüeller ve ortak anlam sistemleri vasıtasıyla inşa edildiği varsayımına dayanır. Klinik psikoloji, sosyoloji ve antropoloji kesişiminde, psikopatolojilerin ve bilişsel süreçlerin bile kültürel kodlardan bağımsız değerlendirilemeyeceğini savunarak hermeneutik (yorumlayıcı) yaklaşımların metodolojik meşruiyetini artırmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'culture' (Latince 'cultura': ekip biçmek, işlemek, tapınmak) ve 'turn' (Eski İngilizce 'tyrnian' / Latince 'tornare': dönmek, yönelmek) kelimelerinin birleşiminden oluşan, sosyal bilimlerde paradigma değişimini imgeleyen bir kavramdır.
Karıştırmayın
Kültürleşme (acculturation) ve kültürel görecelilik (cultural relativism) kavramlarıyla karıştırılır. Kültürleşme bireyler arası kültür alışverişini incelerken, kültürel dönemeç bilimsel analiz biriminin bizzat kültür lehine köklü bir metodolojik yön değiştirme hareketidir.