Kümülatif Olasılık Dağılımı
Cumulative Probability Distribution
Tanım
Seçilen rastgele bir gözlem değerinin, belirlenen bir eşik değerine eşit veya bu değerden küçük olma olasılığını kümülatif olarak gösteren matematiksel ve grafiksel işlev.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir üniversite sınavındaki öğrenci puanlarının dağılımı incelenirken, 70 puan ve altında alan öğrencilerin toplam popülasyona oranını (%85) bulmak ve bunu görselleştirmek için kümülatif olasılık dağılım grafiği kullanılır.
Derin Analiz
Olasılık kuramında ve istatistikte kümülatif olasılık dağılımı, bir rassal değişkenin belirli bir değerden küçük veya o değere eşit bir sonuç alma olasılığını ifade eden kümülatif dağılım fonksiyonunun (CDF) görselleştirilmiş halidir. Yatay x ekseninde değişkenin aldığı değerler yer alırken, dikey y ekseninde 0 ile 1 arasında değişen kümülatif olasılık değerleri bulunur. Kesikli rassal değişkenlerde basamaklı bir merdiven fonksiyonu çizerken, sürekli değişkenlerde pürüzsüz, artan bir eğri formu gösterir. Veri setinin genel eğilimini, yüzdelik dilimlerini (persentil) ve yığılımlı frekans yapısını anlamada kritik bir analitik araçtır.
Etimoloji
Latince 'cumulare' (biriktirmek, yığmak) fiilinden türeyen 'cumulus' (küme, yığın) kökü ile olasılık teorisindeki 'distributio' (dağılım) kavramının birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Olasılık Yoğunluk Fonksiyonu (Probability Density Function - PDF) ile sıklıkla karıştırılır; PDF belirli bir noktakı olasılık yoğunluğunu verirken, kümülatif dağılım o noktaya kadar olan birikimli toplamı verir.