Kuramdan-tümdengelim Yöntemiyle Denence Çıkarma Yöntemi
Hypothetico-deductive Method
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun, 'Bilişsel esnekliği düşük bireylerde ruminasyon düzeyleri daha yüksektir' şeklindeki teorik varsayımdan yola çıkarak, standardize ölçekler aracılığıyla danışanlardan topladığı verileri istatistiksel olarak test etmesi ve elde edilen ampirik sonuçların varsayımı destekleyip desteklemediğini incelemesi bu yöntemin tipik bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilim felsefesinde ve bilişsel metodolojide Popperci yanlışlanabilirlik ilkesinin ampirik omurgasını oluşturur. Süreç, mevcut teorik çerçeveden mantıksal tümdengelim yoluyla test edilebilir öngörüler (denenceler) türetilmesiyle başlar. Laboratuvar veya saha koşullarında elde edilen deneysel veriler bu öngörülerle karşılaştırılır. Bulgular öngörüyü desteklemediğinde hipotez refüze edilir (yanlışlanır) veya revize edilir; desteklediğinde ise teorinin ampirik corroboration (tahkimat/güçlenme) düzeyi artar. Asla mutlak kesinlik iddia etmez; olasılıksal bir doğrulama döngüsüne dayanır.
Etimoloji
Modern Latince 'hypothesis' [varsayım/altına konulan] + Latince 'deductio' [aşağı çekmek/türetmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Yanlışlanabilirlik
Yanlışlanabilirlik
Disconfirmability / Falsifiability / Refutability
🔹 1. (disconfirmability): Bir önermenin, teorinin veya hipotezin deneysel veya mantıksal olarak yanlışlanabilme, yani çürütülebilme potansiyeli. 🔹 2. (falsifiability): Bir önerme, hipotez veya teorinin, gözlem ya da deney yoluyla yanlış olduğunun gösterilebilmesine yönelik mantıksal olasılıktır. 🔹 3. (refutability): Bir önermenin, hipotezin veya teorinin ampirik gözlem veya deneyler yoluyla yanlışlanabilme, çürütülebilme mantıksal kapasitesi.
İncele
Tümdengelim
Tümdengelim
Deduction
Genel bir kural veya öncülden, mantıksal geçerlilik kurallarına bağlı olarak özel bir sonuç çıkarma süreci.
İncele