Larenjektomi
Laryngectomy
Tanım
Gırtlağın tamamının veya bir kısmının, çoğunlukla laringeal kanser vakalarında cerrahi olarak çıkarılması işlemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
62 yaşında laringeal karsinom tanısı alan bir hastaya uygulanan total larenjektomi operasyonu sonrasında, hastanın solunumu artık boynundaki stoma (delik) aracılığıyla gerçekleşmektedir. Hasta konuşma yetisini kaybettiği için konuşma terapisti eşliğinde trakeoözofageal ponksiyon ve ses protezi kullanımı konusunda rehabilitasyon sürecine alınmıştır.
Derin Analiz
Larenjektomi, onkolojik cerrahi ve rekonstrüktif tıp alanında uygulanan radikal bir prosedürdür. İşlem sonrasında hastanın solunum yolu anatomisi kalıcı olarak değişir; trakea boyun ön duvarına ağzı yapılarak dış ortama doğrudan bağlanır (trakeostomi). Bu anatomik değişklik, fonasyon (ses üretimi) mekanizmasını ortadan kaldırdığı için hastaların özofageal ses, trakeoözofageal protez veya elektronik larynx (elektrolaring) gibi rehabilitatif yöntemlerle iletişim becerilerini yeniden kazanmaları gerekir. Klinik psikoloji ve nörodilbilim perspektifinden bakıldığında, hastanın birincil iletişim kanalını ve kimlik algısının temelini oluşturan sesini kaybetmesi, derin bir yas reaksiyonuna, adaptasyon zorluklarına ve sosyal izolasyona yol açabilir.
Etimoloji
Yunanca 'larynx' [gırtlak, ses kutusu] ve 'ektomē' [kesip çıkarma, cerrahi olarak uzaklaştırma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Trakeotomi ile sıklıkla karıştırılır. Trakeotomi, solunum yolunu açmak için trakeaya geçici veya kalıcı bir delik açılması operasyonudur; larenjektomi ise gırtlak dokusunun kısmen veya tamamen çıkarılmasıdır.