Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Maskülenlik

Masculinity

Tanım

Erkek cinsiyetine atfedilen ve biyolojik olmaktan ziyade sosyal, kültürel ve psikolojik bağlamda şekillenen rol, davranış ve nitelikler bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda, öfke problemleri ve depresif semptomlarla başvuran bir danışanın, toplumsal olarak benimsettiği 'güçlü görünme' ve 'duyguları belli etmeme' baskısı nedeniyle yaşadığı içsel çatışmaların terapi sürecinde ele alınması.

Derin Analiz

Toplumsal cinsiyet çalışmaları, sosyal psikoloji ve kültürel antropoloji ekseninde maskülenlik, biyolojik cinsiyetten (maleness) ayrı olarak, tarihsel ve coğrafi koşullara göre değişen hegemonik, subordinate (bağımlı), marjinalize ve ortaklaşa biçimler altında incelenir. Bilişsel ve davranışsal düzeyde bireyin kimlik gelişimi, sosyal öğrenme teorileri ve içselleştirilmiş toplumsal normlar üzerinden şekillenir. Klinik pratikte, aşırı katı ve esnek olmayan maskülenlik normlarının (toxic masculinity), duyguların bastırılması, yardım aramada direnç ve yüksek riskli davranışlar gibi psikolojik maliyetleri olduğu ampirik olarak gösterilmiştir.

Etimoloji

Latince 'masculus' (erkekçe, erkeğe ait) sözcüğünden türetilmiş olup, Hint-Avrupa kökenli 'mash-' (erkek, insan) köküne dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Biyolojik erkeklik (maleness) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; oysa biyolojik cinsiyet kromozomal ve anatomik yapıları ifade ederken, maskülenlik psikososyal ve kültürel bir yapıdır.