Mevsimsel Duygulanım Bozukluğu
SAD
Tanım
Yılın belirli dönemlerinde, özellikle sonbahar ve kış aylarında tekrarlayan, majör depresif epizodlarla karakterize psikiyatrik bir tablodur.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında bir yazılım mühendisi olan danışan, her yıl ekim ayında başlayan, aşırı uyuma isteği, sabah kalkmada güçlük, iş performansında düşüş ve şekerli gıdalara karşı yoğun bir yönelim bildirmektedir. Belirtiler nisan ayında havaların ısınmasıyla kendiliğinden kaybolmaktadır. Klinik değerlendirmede hastaya ışık terapisi (fototerapi) ve sirkadiyen ritim düzenleme protokolleri uygulanmıştır.
Derin Analiz
Mevsimsel Duygulanım Bozukluğu (SAD), biyolojik saat (sirkadiyen ritim) ile çevresel ışık döngüsü arasındaki senkronizasyon bozukluğundan kaynaklanır. Fotoperiyodun (gün ışığı süresi) azalması, retinadan hipotalamustaki suprakiazmatik çekirdeğe giden sinyalleri değiştirerek melatonin salınımını artırır ve serotonin metabolizmasını baskılar. DSM-5 kriterlerine göre, depresif epizodların yılın belirli bir zamanında düzenli olarak başlaması ve remisyona girmesi gereklidir. Klinik tabirde lethargi, karbonhidrat aşermesi (karbonhidrat Craving) ve atipik depresyon belirtileri ön plandadır.
Etimoloji
İngilizce 'Seasonal' (mevsimsel, Latince 'sero' [ekmek/zamanlamak] kökünden) + 'Affective' (duygusal, Latince 'afficere' [etkilemek] kökünden) + 'Disorder' (bozukluk, Eski Fransızca 'desordre') kelimelerinin akronimidir.
Karıştırmayın
Majör Depresif Bozukluk (MDB) ile karıştırılır; MDB mevsimsel bir örüntü izlemez ve yıl boyunca rastgele tetiklenebilir, oysa SAD belirli takvim aylarıyla sıkı bir nedensel bağa sahiptir.
Keşfetmeye Devam Edin
Sirkadiyen Ritim
Sirkadiyen Ritim
Diurnal Rhythm
Canlıların yaklaşık 24 saatlik bir döngü içinde sergiledikleri fiziksel, zihinsel ve davranışsal değişikliklerin tümüdür.
İncele
Melatonin
Melatonin
Melatonin
Epifiz bezi tarafından serotonin metabolize edilerek özellikle karanlıkta salgılanan ve sirkadiyen ritmi, uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen amin yapılı bir hormon.
İncele
Fototerapi
Fototerapi
Phototherapy
Belirli tıbbi durumların ve duygu durum bozukluklarının tedavisinde, hastanın kontrollü olarak ultraviyole, kızılötesi veya yüksek şiddetli yapay ışığa maruz bırakılması yöntemi.
İncele