Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mizoneizm

Misoneism

Tanım

Değişime karşı gösterilen aşırı direnç ve yeni olan her türlü duruma karşı tahammülsüzlük, mevcut statükoyu koruma adına sergilenen obsesif bir yönelim.

Örnek Vaka / Uygulama

42 yaşındaki bir danışanın, evindeki eşyaların yerinin yalnızca birkaç santim değiştirilmesine veya mahallesindeki marketin tabelasını yenilemesine, günlerce süren yoğun panik ataklar, öfke patlamaları ve işlevsellik kaybı ile tepki vermesi.

Derin Analiz

Mizoneizm, bilişsel esnekliğin ciddi biçimde kısıtlandığı ve nörolojik düzeyde belirsizlik intoleransının aşırı düzeyde aktive olduğu bir psikopatolojik durumdur. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, bireyin beynin öngörü mekanizmalarını tehdit eden her türlü yeniliği bir tehlike olarak kodlamasıyla karakterizedir. Özellikle otizm spektrum bozukluğu gibi değişmezlik arz eden durumlarda, rutinlerin bozulması amigdala hiperaktivitesine ve yoğun bir anksiyete dalgasına yol açar. Klinik pratikte bu durum, adaptif başa çıkma stratejilerinin yerini katı ritüellerin ve bilişsel kapanış gereksiniminin almasıyla netleşir.

Etimoloji

Yunanca 'misein' (nefret etmek) ve 'neos' (yeni) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olup, yeniliğe karşı duyulan köktenci ve patolojik nefreti ifade eder.

Karıştırmayın

Muhafazakârlık (ideolojik bir tercih veya tutumdur; mizoneizm ise klinik düzeyde işlevsellik bozukluğuna yol açan patolojik bir yenilik reddidir) ve Nevrotik Direnç.