Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Monizm

Monism

Tanım

Gerçekliğin zihin, madde veya ilahi olan gibi yalnızca tek bir temel tözden veya ilkeden oluştuğunu savunan felsefi ve ontolojik konum.

Örnek Vaka / Uygulama

Nöropsikoloji laboratuvarında fMRI ile alınan sinyal değişimlerinin (BOLD yanıtı) sadece beyindeki fiziksel korelasyonlar olmadığını, aynı zamanda öznel deneyimin ta kendisi olduğunu savunan bir araştırmacının yaklaşımı nöral monizme örnektir.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve zihin felsefesinde monizm, zihin-beden problemine radikal bir çözüm arayan temel yaklaşımlardan biridir. Kartezyen dualizmin yarattığı etkileşim problemlerini aşmak amacıyla, zihinsel ve fiziksel olanın aslında aynı altta yatan gerçekliğin farklı tezahürleri olduğunu öne sürer. Materyalist/doğalcı monizm her şeyi fiziksel maddeye indirgerken, idealist monizm gerçekliği bilinç veya zihin temelinde açıklar. Nöropsikolojik düzeyde, bilincin nöral ağların émergent (beliren) bir özelliği olduğu varsayımı, katı indirgemeci olmayan monistik bir nörobilim anlayışını destekler.

Etimoloji

Yunanca 'monos' (tek, bir) kelimesinden türetilmiştir; felsefe ve bilim terminolojisinde tözün birliğini ifade eder.

Karıştırmayın

Dualizm ile karıştırılır; dualizm zihin ve maddeyi iki ayrı töz olarak kabul ederken, monizm tek bir tözün varlığını savunur.