Düalizm
Dualism
Tanım
Gerçekliğin ya da zihin-beden ilişkisinin birbirinden bağımsız iki temel töz veya alandan oluştuğunu savunan felsefi ve bilimsel görüş.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastanın beyin cerrahisi sırasında sağ motor korteksi uyarılıp sol elinin istem dışı hareket etmesini gözlemleyen bir nörobilimcinin, 'Fiziksel uyarı zihinsel bir irade olmaksızın harekete yol açıyorsa, irade nerede yer alır?' sorusunu sorması düalistik düşünce kalıbının somut bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Düalizm, özellikle felsefi zihin felsefesinde ve erken dönem bilişsel bilimlerde, zihinsel süreçlerin (bilinç, deneyim, niyet) fiziksel süreçlerden (nöronal ateşlemeler, kimyasal salınımlar) ontolojik olarak farklı olduğu iddiası üzerine kuruludur. René Descartes'ın Kartezyen düalizmi, 'res cogitans' (düşünen töz) ile 'res extensa' (uzantılı/fiziksel töz) arasında kesin bir ayrım çizer. Modern nörobilim ve bilişsel psikoloji ise metodolojik olarak monizmi (özellikle materyalist veya fizikçi yaklaşımı) benimser; zira bilinçli deneyimin beyin hasarları, farmakolojik ajanlar ve transkraniyal manyetik stimülasyon ile doğrudan manipüle edilebilmesi, zihin ve beden arasındaki etkileşimin tek yönlü ya da tamamen ayrı tözlerle açıklri olamayacağını gösterir.
Etimoloji
Latince 'dualis' (ikiye ait, ikili) sözcüğünden türetilmiştir; 'duo' (iki) köküne dayanır.
Karıştırmayın
Monizm ile karıştırılır; monizm gerçekliğin tek bir tözden (madde veya zihin) oluştuğunu savunurken, düalizm iki ayrı tözü esas alır. Ayrıca 'düalite' (ikilik) kavramı genellikle sıradan karşıtlıklar için kullanılırken, 'düalizm' ontolojik bir töz ayrımını ifade eder.