Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Monoideizm

Monoideism

Tanım

Bireyin, diğer tüm uyaranları ve düşünceleri dışarıda bırakarak yalnızca tek bir fikre zihinsel olarak aşırı odaklanması ve saplanması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik ortamda değerlendirilen bir danışanın, yerindeki tek bir eleştiriyi zihninden atamayarak günlerce yemek yememesi, uyumaması ve tüm yaşam aktivitelerini bu tek düşünceye feda etmesi monoideizm vakasına örnektir.

Derin Analiz

Monoideizm, dikkatin esnekliğini yitirdiği ve bilişsel kaynakların tek bir odak noktasına kanalize olduğu bir patolojik odaklanma halidir. 19. yüzyıl psikiyatri literatüründe monomani kavramına yakın bir zeminde ele alınan bu durum, günümüz nöropsikolojisinde yürütücü işlevlerin bozulması, prefrontal korteksin bilişsel kontrol mekanizmalarındaki yetersizlikler ve striatal devrelerin aşırı aktivasyonu bağlamında incelenir. Birey, çevresel ve içsel diğer tüm gerçeklikleri bloke ederek obsesif bir biçimde tek bir düşünce etrafında döner; bu durum mantıksal muhakemeyi daraltır ve adaptif davranış sergileme kapasitesini ciddi ölçüde sınırlar.

Etimoloji

Yunanca 'monos' (tek, yalnız) + Latince 'idea' (düşünce, fikir) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) ile karıştırılabilir; ancak OKB'de tekrarlayıcı davranışlar ve kompulsiyonlar ön plandayken, monoideizmde salt zihinsel alanın tek bir fikir tarafından gasp edilmesi söz konusudur.