Monomani
Monomania
Tanım
Bireyin akli melekeleri genel olarak yerinde görünmesine rağmen, tek bir fikir, nesne veya konuya karşı gösterdiği aşırı, irrasyonel ve saplantılı odaklanma hali.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede, kişinin günlük yaşam işlevselliği, mesleki yeterliliği ve sosyal ilişkileri genel olarak korunuyor gibi görünmesine rağmen, zihinsel enerjisinin %90'ından fazlasını tamamen temelsiz bir komplo teorisine veya tek bir ideaya adaması ve bu konunun dışındaki gerçeklikleri tamamen reddetmesi monomani tablosunu gösterir.
Derin Analiz
19. yüzyıl psikiyatri ve psiko-tarih bağlamında Esquirol tarafından formüle edilen monomani, günümüz nosolojisinde (DSM-5) artık müstakil bir tanı kategorisi olarak yer almamaktadır. Modern klinik pratikte bu fenotip; Obsesif-Kompütratif Bozukluk (OKB), Sanrısal Bozukluk (Delusional Disorder) veya Bipolar Bozukluk kapsamındaki manik epizotların daraltılmış tematik görünümleri altında incelenir. Nörobiyolojik olarak, prefrontal korteksin tek bir uyarıcıyı inhibe edememesi ve mezolimbik dopaminerjik yolağın belirli bir düşünce kalıbı etrafında aşırı aktifleşmesiyle karakterizedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Obsesyon (ego-distonik, rahatsız edici ve bastırılmaya çalışılan düşüncelerdir; monomani ise genellikle ego-sintoniktir, birey bu fikre sımsıkı sarılır ve onu yüceltir) ve İdée Fixe (sabit fikir) ile sıklıkla karıştırılır.