Nedensel Mekanizma
Causal Mechanism
Tanım
Bir olayın veya durumun gerçekleşmesini sağlayan en dolaysız ve fiziksel araç veya süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide bilişsel davranışçı terapinin (BDT) depresyonu azaltmasındaki nedensel mekanizma, otomatik olumsuz düşüncelerin yeniden yapılandırılması ve davranışsal aktivasyondur.
Derin Analiz
Bilim felsefesi ve nicel/nitel metodolojilerde nedensel mekanizma, iki değişken arasındaki korelasyonun (bağıntının) 'nasıl' kurulduğunu açıklayan ara süreçleri ifade eder. İstatistiksel modellemede ve klinik araştırmalarda (örneğin aracı değişken analizlerinde - mediation analysis), X'in Y üzerindeki etkisini taşıyan 'black box' (kara kutu) aydınlatılırken nedensel mekanizmalar modellenir. Ancak mekanizmanın tespiti, nedenselliğin nihai felsefi ontolojisini çözmez; zira mekanizmayı tetikleyen daha uzak veya latent (gizil) etkenler her zaman mevcuttur.
Etimoloji
Latince 'causa' (neden, sebep) ve Yunanca 'mēkhanē' (araç, alet, düzenek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Korelasyon (iki değişkenin birlikte değişmesi ancak nedensellik içermemesi) ve uzak neden (distal cause) ile sıklıkla karıştırılır; nedensel mekanizma ise her zaman en yakın ve işlevsel köprüdür.