Kara Kutu
Black Box
Tanım
Girdileri ve çıktıları gözlemlenebilen ancak içsel işleyiş süreçleri bilinmeyen veya doğrudan gözlenemeyen sistem veya mekanizma.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoterapide hastanın çocukluk travmaları (girdi) ile terapötik seanslar sonrasındaki anksiyete düzeyindeki azalma (çıktı) arasındaki bilişsel yeniden yapılandırma süreçlerinin tam olarak hangi nöral yollarla gerçekleştiğinin anlık olarak izlenememesi, zihinsel mekanizmanın bir kara kutu olarak ele alınmasını gerektirir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve davranış analizinde kara kutu yaklaşımı, zihinsel süreçlerin doğrudan gözlemlenememesi nedeniyle davranışın dışsal uyarıcılar (girdi) ve tepkiler (çıktı) üzerinden incelenmesini ifade eder. Klasik davranışçılık, zihni tam anlamıyla bir kara kutu olarak ele alırken, bilişsel devrim bu kutunun açılmasına ve nöral ağlar ile bilişsel modellemeler aracılığıyla içsel süreçlerin hipotezleştirilmesine odaklanmıştır. İstatistiksel modellemede ise, tahmin edicilerin (girdi) hedef değişkenle (çıktı) nasıl bir ara mekanizma üzerinden ilişkilendiğini tam olarak göstermeyen, sadece nihai sonucu veren algoritmalar bu kapsamda değerlendirilir.
Etimoloji
İngilizce 'black' (kara) ve 'box' (kutu) kelimelerinin birleşiminden oluşur. İlk olarak 20. yüzyılın ortalarında kibernetik, devre teorisi ve kontrol mühendisliğinde, içi gözlemlenemeyen ancak girdi-çıktı ilişkileriyle analiz edilebilen sistemleri tanımlamak için metaforik olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Karıştırmayın
Şeffaf sistem (white box), iç işleyişin ve tüm ara adımların tamamen bilindiği ve gözlemlenebildiği sistemleri ifade ederken; kara kutu sadece dışsal gözleme dayalı tümevarımsal bir yaklaşım sunar.