New-look Teorisi
New-look Theory
Tanım
Bilişsel çelişkinin, bireyin kendi davranışı sonucunda ortaya çıkan olumsuz neticelerin sorumluluğunu üstlenmesi ve bu durumu olumsuz bir fizyolojik uyarılma olarak algılamasından kaynaklandığını savunan kuramsal yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmada, katılımcılardan istemedikleri halde toplumsal olarak zararlı bir politikayı savunan bir bildiri yazmaları istenir. Eğer katılımcı bildirinin sonucunda olumsuz bir etki yaratılacağını öngörüyor ve bu sonuçtan kendisini sorumlu tutuyorsa, yüksek düzeyde fizyolojik uyarılma yaşar ve çelişkiyi azaltmak için kendi tutumunu yazdığı metne paralel olarak değiştirir. Sorumluluk hissi ortadan kaldırıldığında ise uyarılma ve tutum değişimi gözlenmez.
Derin Analiz
Joel Cooper ve Russell H. Fazio tarafından öne sürülen New-Look teorisi, Festinger'in orijinal bilişsel çelişki paradigmasında yer alan 'bilişler arasındaki mantıksal uyumsuzluk' odağını değiştirerek bireysel sorumluluk ve aversif (itici/kaçınılan) sonuçlar üzerine odaklanır. Klasik modelde çelişki doğrudan mantıksal çelişkinin ürünü olarak görülürken, bu modern yaklaşım çelişki hissinin tetiklenmesi için iki ön koşul öne sürer: Eylemin olumsuz sonuçlar doğurması ve bireyin bu sonuçlardan kişisel olarak sorumlu olduğunu (öz-atfetme) kabullenmesi. Fizyolojik uyarılmanın (arousal) negatif olarak etiketlenmesi, bireyde tutum değişimini motive eden psikolojik baskıyı yaratır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Festinger'in Orijinal Bilişsel Çelişki Teorisi ve Öz-Algı Teorisi (Self-Perception Theory). Orijinal teori çelişkiyi doğrudan mantıksal tutarsızlığa bağlarken, New-Look teorisi aversif sonuçları ve sorumluluğu merkeze alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele
Fizyolojik Uyarılma
Fizyolojik Uyarılma
Physiological Arousal
Kan basıncı artışı, solunum hızlanması ve sindirim yavaşlaması gibi somatik ve otonomik yanıtlarla karakterize edilen birincil bedensel aktivasyon durumu.
İncele
Tutum Değişimi
Tutum Değişimi
Attitude Change
Bir bireyin herhangi bir nesne, olay veya konuya yönelik tutumlarında, dışsal sosyal etkenler ya da içsel bilişsel süreçler sonucunda meydana gelen her türlü modifikasyon.
İncele