Öncelikli Girdi Kanunu (Law Of Prior Entry) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Aynı anda sunulan iki uyarıcıdan dikkat edililenin, edilmeyene kıyasla daha önce gerçekleşmiş gibi algılanmasını sağlayan algısal yasa.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir tenis maçında oyuncu, rakibin raketine ve topa aynı anda baktığında (dikkat odaklanması), topun sese kıyasla raketle temas anını zamanından önce algılar. Laboratuvar ortamında ise tachistoscope ile eş zamanlı verilen ışık ve ses uyarıcılarından sadece ışığa odaklanan denek, ışığın sesten önce geldiğini rapor eder; oysa fiziksel sunum kusursuz bir şekilde eş zamanlıdır.

Derin Analiz

Dikkatin zamansal algı üzerindeki modülasyon etkisini inceleyen klasik psikofizik ve bilişsel psikoloji kavramıdır. Edward Bradford Titchener tarafından formüle edilen bu ilke, dikkatin odaklandığı duyusal girdinin sinirsel iletim ve merkezi işlemleme süreçlerinde avantaj elde ettiğini gösterir. Bu durum, uyarıcının fiziksel olarak ne zaman geldiğinden ziyade, bireyin bilişsel kaynaklarını o yöne kanalize etme hızıyla belirlenir. Nörofizyolojik düzeyde, dikkat edilen uyarıcının kortikal temsilinin daha hızlı uyarılması ve eşik değerine daha erken ulaşması, öznel zaman algısında milisaniyelik kaymalara yol açar.

Etimoloji

İngilizce 'law' [yasa/kanun] + Latince 'prior' [önce gelen/kıdemli] + Latince 'ingressus' [giriş/giriş yapmak] köklerinden türetilmiştir; zihinsel işleme önceliğini ifade eder.

Karıştırmayın

Algısal Set (Perceptual Set) ile sıklıkla karıştırılır. Algısal set beklentilere dayalı genel bir yorumlama eğilimiyken, öncelikli girdi kanunu doğrudan zamansal algının ve dikkat yöneliminin fiziksel/öznel sıralamasını ifade eder.