Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Öngörücü Görüntü

Anticipatory İmage

Tanım

Bireyin daha önce doğrudan deneyimlemediği dönüşümleri ve hareketleri zihinsel olarak tasavvur etmesine ve canlandırmasına olanak tanıyan bir zihinsel temsil biçimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğa, henüz kapalı ve bükülmemiş düz bir telin büküldükten sonra alacağı şeklin sorulması ve çocuğun bu dönüşümü daha önce hiç görmemiş olmasına rağmen zihninde telin son halini doğru şekilde simüle edebilmesi öngörücü görüntü kapasitesinin bir göstergesidir.

Derin Analiz

Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında merkezi bir konuma sahip olan öngörücü görüntü (anticipatory image), çocuğun somut işlemler dönemine girmesiyle birlikte ortaya çıkan üst düzey bir zihinsel operasyondur. Daha erken dönemlerde görülen ve yalnızca geçmiş algısal deneyimlerin pasif bir kopyası niteliği taşıyan 'reprodüktif görüntü'lerden (reproductive image) keskin bir şekilde ayrılır. Öngörücü görüntüler, nesnelerin veya durumların henüz gerçekleşmemiş ya da daha önce hiç algılanmamış hallerini, zihinsel rotasyon, katlama veya transformasyon yoluyla manipüle etme kapasitesini gerektirir. Bu süreç, parietal ve frontal korteks arasındaki karmaşık birliğine, çalışma belleğinin manipülasyon kapasitesine ve uzamsal farkındalık ağlarına dayanır.

Etimoloji

Latince 'ante-' (önce, önceden) + 'capere' (almak, yakalamak) köklerinden türetilen 'anticipare' fiili ile Latince 'imago' (benzer, suret, tasvir) kelimesinin birleşiminden meydana gelmiştir.

Karıştırmayın

Reprodüktif görüntü (reproductive image) ile sıklıkla karıştırılır. Reprodüktif görüntü yalnızca geçmişte algılanmış nesne veya olayların hafızadan geri çağrılması ve zihinde yeniden üretilmesidir; yeni bir transformasyon içermez.