Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Orta Aralık

Midrange

Tanım

Bir veri setindeki en düşük ve en yüksek puanların toplanıp ikiye bölünmesiyle elde edilen bir merkezi eğilim ölçüsüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş bireyin haftalık bilgisayar kullanım süreleri sırasıyla 6, 10, 15, 21 ve 35 saat olsun. En düşük değer (6) ile en yüksek değerin (35) toplamının ikiye bölünmesiyle (6 + 35 = 41; 41 / 2) orta aralık 20.5 olarak bulunur. Aynı veri setinin ortalaması 17.4, medyanı ise 15'tir. 35 saatlik değer, orta aralığı diğer ölçülere göre belirgin şekilde yukarı çekmiştir.

Derin Analiz

Orta aralık, hesaplanma kolaylığı açısından avantaj sağlasa da, veri setinin tamamındaki dağılımı temsil etme yeteneği oldukça zayıftır. Aritmetik ortalama, medyan ve mod gibi diğer merkezi eğilim ölçülerine kıyasla yanlılığa (bias) son derece açıktır; çünkü hesaplamada yalnızca veri setindeki en iki değer dikkate alınır. Eğer bu değerlerden biri veya ikisi veri setini temsil etmeyen aykırı değerler (outliers) barındırıyorsa, orta aralık tüm dağılımı Çarpıtarak gerçeği yansıtmayan bir merkeze işaret eder.

Etimoloji

İngilizce 'middle' (orta) ve 'range' (aralık, dağılım) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş, istatistiksel terminolojide değerlerin aritmetik ortalamasını ifade eden bir birleşik terimdir.

Karıştırmayın

Aritmetik ortalama (tüm verilerin toplamının veri sayısına bölünmesi), medyan (sıralı verinin tam ortasındaki değer) ve mod (en sık tekrar eden değer) ile karıştırılır; temel fark, orta aralığın tüm verileri hesaba katmak yerine yalnızca minimum ve maksimum değerleri baz almasıdır.