Ortalamanın Üstü Etkisi
Above-average Effect
Tanım
Bir bireyin kendi zihinsel, sosyal ve kişisel yeteneklerini, başkalarının performansıyla kıyaslandığında gerçekte olduğundan tutarsız bir biçimde daha olumlu ve yüksek değerlendirme eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir üniversite sınavı sonrasında öğrencilerin kendi notlarını tahmin ederken dönem içinde aldıkları 'en yüksek' notu referans alarak iyimser bir öngörüde bulunmaları, buna karşın sınıfın genel ortalamasını tahmin ederken diğer öğrencilerin 'ortalama' başarılarını baz alarak daha gerçekçi veya düşük bir tahmin yürütmeleri.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel önyargılar literatüründe, benlik saygısının (self-esteem) korunması ve sürdürülmesi adına işleyen adaptif bir savunma mekanizması olarak incelenir. Bireyler kendi içsel durumlarına ve çabalarına (eriştikleri en yüksek başarı gibi) daha ayrıntılı ve dolaysız erişime sahipken, başkalarını değerlendirirken daha soyut ve istatistiksel ortalamaları baz alırlar. Bu asimetrik bilgi işleme süreci, kişinin kendi yetkinliğini olduğundan büyük görmesine (illusory superiority) zemin hazırlar. Özellikle ahlaki, sosyal ve zihinsel beceriler gibi somut kriterleri zor tanımlanan alanlarda bu etki maksimize olur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Dunning-Kruger Etkisi ile sıklıkla karıştırılır; Dunning-Kruger, yetersiz kişilerin kendi yetersizliklerini fark edememesiyle ilgilidir, ortalamanın üstü etkisi ise yetenek düzeyinden bağımsız olarak genel nüfusun çoğunluğunun kendisini ortalamanın üzerinde görme eğilimidir (Lake Wobegon etkisi olarak da bilinir).
Keşfetmeye Devam Edin
Neo-malthusçuluk
Neo-malthusçuluk
Neo-malthusian
Yetersiz kaynaklar ve çevresel bozulmayı önlemek amacıyla aile planlaması ve doğum kontrol yöntemleri yoluyla nüfus artışının sınırlandırılmasını savunan çağdaş doktrin.
İncele
Nedensel Atıf
Nedensel Atıf
Causal Attribution
Bireylerin kendi ya da başkalarının davranışlarının nedenlerini içsel veya dışsal faktörlere bağlama bilişsel süreci.
İncele
Sosyal Mores
Sosyal Mores
Social Mores
Bir sosyal grup tarafından belirlenen, yasal yaptırımlara dayanmasa da yazılı olmayan yasalar kadar bağlayıcı nitelik taşıyan töreler, ahlaki kodlar ve davranış kuralları.
İncele
İzin Verilen Maruziyet Sınırı
İzin Verilen Maruziyet Sınırı
Permissible Exposure Level
İşverenlerin, çalışanların gürültü veya kimyasal gibi belirli tehlikelere maruziyetini azaltmak için mühendislik veya idari kontrolleri devreye sokması gereken yasal eşik değer.
İncele