Örtüşen Dalgalar Teorisi
Overlapping Waves Theory
Tanım
Robert S. Siegler tarafından öne sürülen bu gelişimsel kuram, çocukların bilişsel gelişim sürecinde tek bir stratejiye bağlı kalmadığını, birden fazla eski ve yeni bilgi işleme stratejisini eş zamanlı olarak kullanıp zaman içinde bu stratejilerin kullanım sıklığının dalgalar halinde artıp azaldığını savunur.
Örnek Vaka / Uygulama
Beş yaşındaki bir çocuğun toplama işlemi yaparken bazen parmaklarını sayarak (eski strateji), bazen zından kafadan hesap yaparak (yeni strateji) bazen de rastgele bir sayı söyleyerek (hatalı strateji) problemi çözmeye çalışması bu teorinin somut bir yansımasıdır. Çocuk yeni stratejiyi keşfetmiş olmasına rağmen zorlandığı anlarda eski stratejilere geri döner.
Derin Analiz
Geleneksel aşama teorilerinin (örneğin Piaget'ci yaklaşım) aksine örtüşen dalgalar teorisi, bilişsel gelişimi katı ve ardışık basamaklar olarak değil, dinamik ve değişken bir süreç olarak ele alır. Robert Siegler, çocukların problem çözme görevleriyle karşılaştıklarında repertuarlarında bulunan farklı stratejilerden (hem ilkel hem gelişmiş) yararlandığını mikro-genetik yöntemler kullanarak ampirik olarak göstermiştir. Zaman içinde daha az verimli stratejiler sönerken veya kullanımı azalırken, daha işlevsel stratejiler baskın hale gelir; ancak bu geçiş ani bir yer değiştirme değil, dalgaların birbirinin üzerine binmesi gibidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Jean Piaget'nin Bilişsel Gelişim Evreleri teorisiyle sıklıkla karıştırılır; Piaget evrelerin katı bir sırayla ve net sınırlarla birbirinden ayrıldığını savunurken, örtüşen dalgalar teorisi stratejilerin eş zamanlı varlığını ve sürekliliğini vurgular.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Esneklik
Bilişsel Esneklik
Cognitive Flexibility / Cognitive Plasticity
🔹 1. (cognitive flexibility): Bireyin değişen çevresel koşullara, beklenmeyen durumlara ve yeni kural setlerine uyum sağlayabilmek amacıyla düşünce içeriklerini ve davranışsal tepkilerini akışkan bir şekilde değiştirebilme kapasitesidir. 🔹 2. (cognitive plasticity): Öğrenme ve hafıza gibi zihinsel süreçlerin, deneyim ve pratikler yoluyla değişme ve gelişme kapasitesi.
İncele