Otostereogram
Autostereogram
Tanım
İki boyutlu tekrarlayan örüntülerin, doğru odaklanma stratejisiyle insan beyninde üç boyutlu bir derinlik algısı oluşturmasını sağlayan görsel illüzyon.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında katılımcıya rastgele nokta desenlerinden oluşan bir otostereogram (random-dot stereogram) sunulur. Katılımcı, görselin arkasındaki gizli üç boyutlu geometrik şekli görebilmek için bakışlarını görüntünün 'ötesine' odaklar. Bu sırada fMRI taraması, parietal lob ve oksipital korteks arasındaki sinaptik aktivasyon artışını, stereoskopik derinlik analizi sırasında eş zamanlı olarak kaydeder.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve görsel algı literatüründe otostereogramlar, insan görsel sisteminin binoküler dispariteyi (iki gözün retkine düşen hafif farklı açılardaki görüntülerin farkını) nasıl işlediğini incelemek için kullanılan eşsiz araçlardır. Normal koşullarda konverjans (içe dönme) ve akomodasyon (göz merceğinin odaklanması) birbirine sıkı sıkıya bağlı refleksif süreçlerdir. Otostereogramları çözerken gözler nesnenin fiziksel düzlemine (2D kağıt veya ekrana) odaklanırken, zihinsel odak hayali bir derinlik noktasına kaydırılır. Bu durum, konverjans ile akomodasyonun birbirinden bağımsızlaşmasını gerektirir. Sakkadik göz hareketlerinin ve foveal odaklamanın bilinçli bir şekilde manipüle edilmesiyle, birincil görsel korteks (V1) ve ventral akış yolu (what pathway), tekrarlayan piksel matrislerindeki faz farklarını derinlik verisine dönüştürür.
Etimoloji
Yunanca 'auto-' [kendi, otomatik] + stereos [katı, üç boyutlu] + gramma [yazılı şey, çizim] köklerinin birleşiminden türetilmiştir. Yardımcı bir optik aygıt (stereoskop) gerektirmeden kendi kendine derinlik algısı üreten görsel uyarıcıları tanımlar.
Karıştırmayın
Standart stereoskopik görüntüler (iki ayrı fotoğrafın yan yana getirilmesi ve özel bir aletle bakılması) ile karıştırılır; otostereogramların en temel farkı harici bir optik mercek veya araç gerektirmeksizin çıplak gözle algılanabilmesidir.