Öz-saygı Gereksinimi
Esteem Need
Tanım
Kişinin kişisel değer, başarı ve sosyal prestij elde etme yönündeki, Maslow hiyerarşisinin dördüncü basamağını oluşturan motivasyonel dürtüsü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır orta düzey bir pozisyonda çalışan bir mühendisin, mesleki yetkinliğini kanıtlamak amacıyla uluslararası bir projeye liderlik etmesi, elde edeceği başarıyla birlikte meslektaşlarından takdir ve prestij bekleyerek öz-saygı gereksinimini doyurmaya çalışması.
Derin Analiz
Humanistik psikoloji perspektifinden bakıldığında öz-saygı gereksinimi iki alt bileşene ayrılır: kişinin kendi içinden gelen yeterlilik, ustalık ve özgüven hissi ile dışsal kaynaklı statü, tanınma, kabul ve itibar arayışı. Nörobiyolojik düzeyde bu gereksinimin doyumu, mezolimbik dopaminerjik yolaklar üzerinden ödül mekanizmalarını tetikler ve sosyal hiyerarşideki konumun içselleştirilmesini sağlar. Bireyin sosyal aidiyet kazandıktan sonra (üçüncü basamak) bireyselleşme ve kendini gerçekleştirme (beşinci basamak) evresine geçebilmesi için bu basamağın işlevsel olarak aşılması kritik bir köprü işlevi görür.
Etimoloji
İngilizce 'esteem' (Latince 'aestimare' - değerlendirmek, kıymet biçmek) ve 'need' (Eski İngilizce 'nied' - mecburiyet, yokluk) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aidiyet ve sevgi gereksinimi (bağlantı kurma ve sevilme odaklıdır; öz-saygı ise yeterlilik ve statü odaklıdır) ve Kendini gerçekleştirme (potansiyelin tam olarak açığa çıkarılmasıdır; öz-saygı bunun bir ön koşuludur).