Özgürleşmiş Reşit Olmayan
Emancipated Minor
Tanım
Yasal reşit olma yaşına henüz ulaşmamış olmasına rağmen mahkeme kararı veya belirli yasal statülerle kendi geçimini sağlayan ve yasal özerklik kazanan birey.
Örnek Vaka / Uygulama
16 yaşında ailesinden ayrı bir şehirde yaşayan, düzenli bir geliri olan ve kendi kira sözleşmesini imzalayan bir lise öğrencisinin, tıbbi müdahaleler için ebeveyn iznine gerek duyulmaksızın kendi rızasını verebilmesi durumu.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi ve çocuk hukuku kesişiminde yer alan bu kavram, ergenin aile bağımlılığından koparak kendi hukuki kararlarını alma yetkisini (sağlık kararları, sözleşme yapma, evlilik veya kendi evinde yaşama) ifade eder. Bilişsel ve duygusal olgunlaşma sürecinin yasal sistem tarafından tanınmasıdır. Genellikle erken yaşta ebeveyn kaybı, evlilik, askere gitme veya ekonomik bağımsızlık kazanma durumlarında adli makamlarca onaylanır. Ergenin kimlik gelişimi ve bağımsızlaşma dinamiklerini incelerken klinik ve adli psikolojinin sıklıkla başvurduğu bir statüdür.
Etimoloji
Latince 'emancipare' (baba veya efendinin velayeti altındaki birini serbest bırakması, 'e-' [dışarı] + 'mancipium' [mülk, sahiplik]) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Velayet altındaki ergen (reşit olmayan ve tüm yasal kararları ebeveynlerine bağlı olan genç) ile vesayet altındaki birey (yasal ehliyeti kısıtlanmış yetişkin).