Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Parsimoni Yasası

Economy Principle

Tanım

Bilimsel araştırmalarda ve bilişsel süreçlerde, aynı olguyu açıklayan birden fazla hipotez olduğunda en az varsayım içeren en basit seçeneğin tercih edilmesi gerekti epistemolojik ilke.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikoloğun, hastasının anksiyete ve uyku bozukluğu semptomlarını açıklarken hem nadir görülen bir nörolojik sendrom hem de yoğun stresi ihtimalini değerlendirmesi durumunda, parsimoni ilkesi gereği öncelikle en az ek varsayım gerektiren 'iş stresi' hipoteziyle sürece başlaması gerekir.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve epistemoloji bağlamında economy principle (parsimoni ilkesi), insan zihninin karmaşık verileri işlerken enerji tasarrufu sağlayan sezgisel bir optimizasyon mekanizması olarak çalışır. İstatistiksel modellemede ise Akaike Bilgi Kriteri (AIC) veya Bayesgil Bilgi Kriteri (BIC) gibi araçlarla somutlaşır; bu metrikler, modelin uyum iyiliği ile serbest parametre sayısı (karmaşıklık) arasında matematiksel bir denge kurar. Aşırı uyum (overfitting) tuzağından kaçınmak için teorik çerçeveyi en yalın haliyle tutma zorunluluğunu, William of Ockham'ın 'Ockham'ın Usturası' prensibiyle epistemolojik temele oturtur.

Etimoloji

Latince 'parsimonia' [tutumluluk, cimrilik] sözcüğünden türetilmiş olup, bilimsel metodolojide varsayım ve açıklama maliyetini en aza indirme eğilimini ifade eder.

Karıştırmayın

Occam's razor (Ockham'ın Usturası) ile özdeştir; ancak economy principle daha çok bilişsel ve istatistiksel optimizasyon süreçlerini kapsarken, Ockham'ın Usturası felsefi bir ontoloji kuralıdır.