Primer Saplantılı Yavaşlık
Primary Obsessional Slowness
Tanım
Obsesif-kompulsif bozukluğun, belirgin bir takıntı veya kompulsiyon eşlik etmeksizin günlük öz bakım aktivitelerinin aşırı derecede uzun sürmesiyle karakterize nadir ve şiddetli bir alt türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında bir erkek hasta, sabahları giyinme eyleminin 4 saatten fazla sürdüğünü, gömleğinin düğmelerini iliklerken her düğmede 'tam oturdu mu' hissini yakalamak için hareketi defalarca durdurup başa sardığını, dışarıdan bakıldığında belirgin bir takıntılı düşüncesi olmasa da eylemi akışkan bir şekilde bitiremediğini bildirerek kliniğe başvurmuştur.
Derin Analiz
Primer saplantılı yavaşlık, Stanley Rachman tarafından 1974 yılında literatüre kazandırılmış klinik bir tablodur. Klasik OKB tablosunda görülen tipik zihinsel takıntılar (örneğin bulaşma korkusu) veya bunlara eşlik eden açık kompulsiyonlar (örneğin defalarca el yıkama) bu alt tipte arka planda kalır veya hiç yoktur. Bunun yerine, hastanın giyinme, yıkanma, diş fırçalama veya yemek yeme gibi en temel günlük eylemleri tamamlaması saatler sürebilir. Nörobiyolojik açıdan, bazal ganglionlar ile prefrontal korteks arasındaki motor planlama ve yürütücü işlev döngülerinde derin bir yürütme (execution) kilitlenmesi söz konusudur. Hasta, hareketi başlatmakta veya adımları mantıksal bir sırayla akışkan bir şekilde tamamlamakta nöral bir engelle karşılaşır; bu durum bilişsel bir kararsızlıktan ziyade, eylemin 'doğru hissetme' eşiğine bir türlü ulaşamamasından kaynaklanır.
Etimoloji
Latince 'primarius' (birincil, öncelikli) + 'obsidere' (kuşatmak, rahatsız etmek) kelimelerinden türetilen 'obsessional' ile İngilizce 'slowness' (yavaşlık) kavramlarının birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Katatoni ve depresif psikomotor retardasyon ile karıştırılabilir. Ancak katatonide irade kaybı ve postür koruma ön plandayken, primer saplantılı yavaşlıkta kişi eylemi kendi katı içsel ritüelleri ve kusursuzluk arayışı yüzünden yavaşlatmaktadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsessive-compulsive Disorder (OCD)
Bireyin işlevselliğini ciddi ölçüde kısıtlayan, tekrarlayıcı ve istemsiz düşünceler (obsesyonlar) ile bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı hafifletmek amacıyla yapılan ritüellerden (kompülsiyonlardan) oluşan kronik bir ruhsal bozukluktur.
İncele