Rol Oynama Teorisi
Role-enactment Theory
Tanım
Hipnozun değiştirilmiş bir bilinç durumu olmadığını, bireyin toplumsal olarak inşa edilmiş hipnotize birey rolünü bilinçdışı bir şekilde benimseyip buna uygun davranması olduğunu savunan sosyal fenomen açıklaması.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda bir danışanın, terapistin 'kolunuz tamamen tahta gibi sertleşti ve bükülmüyor' telkinine istinaden kolunu bükmemesi, nörolojik bir katatoni veya istem dışı bir blokajdan ziyade, o anki hipnotik sosyal rolden beklenenin yerine getirilmesidir. Danışan, rolün gerekliliklerini o kadar derinlemesine içselleştirmiştir ki, davranışını kendi iradesinin bir ürünü olarak algılamaz.
Derin Analiz
Rol oynama teorisi, hipnoza devlet teorileri (state theories) yaklaşımının antitezi olarak konumlanır. Theodore R. Sarbin tarafından 1950'lerde geliştirilen bu yaklaşım, hipnotik deneyimin fizyolojik bir trans halinden ziyade, sosyal rollerin bir ürünü olduğunu öne sürer. Birey, hipnotist tarafından sağlanan ipuçlarını ve kültürel beklentileri içselleştirerek, o bağlama özgü 'hipnozdaki özne' kimliğine bürünür. Bu süreç bilinçli bir sahtekârlık veya rol kesme değildir; aksine, öznenin kendi davranışının farkındalığını askıya alarak rolü otantik bir gerçeklik olarak yaşamasıdır. Bilişsel ve sosyal psikoloji perspektifinden bakıldığında, beklenti efektleri, telkine yatkınlık ve sosyal uyum mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
İngilizce 'role' (Fransızca 'rôle' [oyuncu rolü], Latincedeki 'rotula' [küçük tekerlek] kelimesinden) ve 'enactment' (Latince 'en-' [içine] + Anglo-Fransızca 'enacter' [yasalaştırmak/sahnelemek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hipnozun değiştirilmiş bilinç durumu (altered state of consciousness) teorileriyle sıkça karıştırılır. Ayrım noktasında, devlet teorileri hipnozun nörobiyolojik olarak benzersiz bir transe yol açtığını savunurken, rol oynama teorisi durumun tamamen sosyal roller ve bilişsel beklentilerle açıklanabileceğini öne sürer.
Keşfetmeye Devam Edin
Kitle Bulaşısı
Kitle Bulaşısı
Mass Contagion
Davranışların, tutumların veya duygulanımların, geniş coğrafi alanlara yayılmış büyük gruplar veya popülasyonlar arasında hızla yayılması olgusu.
İncele
İçsel Dinî Yönelim
İçsel Dinî Yönelim
İntrinsic Religion
Dini inanç ve uygulamaların başka çıkarlar için bir araç olarak değil, bizzat ruhsal tatminin ve inancın kendisi için yaşandığı motivasyonel yönelim.
İncele
Yaşlı Konuşması
Yaşlı Konuşması
Elderspeak
Genç bireylerin, yaşlı yetişkinlerle iletişim kurarken bilinçsiz veya örtük yaşlılık kalıp yargılarıyla konuşma hızını yavaşlatması, ses tonunu yükseltmesi, cümleleri basitleştirmesi ve küçültücü ekler ya da hitaplar kullanması.
İncele
Agape
Agape
Agape
Şefkat, korumacılık, öz-inkâr ve estetik yönelimi içeren; herhangi bir menfaat ya da cinsel dürtü barındırmayan karmaşık ve özgeci bir sevgi biçimi.
İncele