İçsel Dinî Yönelim
İntrinsic Religion
Tanım
Dini inanç ve uygulamaların başka çıkarlar için bir araç olarak değil, bizzat ruhsal tatminin ve inancın kendisi için yaşandığı motivasyonel yönelim.
Örnek Vaka / Uygulama
Kendi yaşamında ciddi ekonomik krizler veya sosyal kayıplar yaşayan bir bireyin, bu durumu 'ilahi bir ceza' veya 'sosyal kazanç' olarak görmekten ziyade, inancını sorgulamadan, içsel bir sükunet ve ibadetin kendi doğasındaki huzur için sürdürmesi içsel dinî yönelimin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Gordon W. Allport ve J. Michael Ross tarafından geliştirilen dini yönelim teorisinde, içsel dinî yönelim, bireyin inancını hayatının nihai merkezi haline getirdiği psikolojik durumu ifade eder. Bu yönelime sahip bireyler, dini dogmaları kendi kişisel çıkarlarına, sosyal statülerine ya da güvenlik arayışlarına alet etmezler. Aksine, dini öğretileri tüm yaşam felsefelerinin temel omurgası yaparlar. Nöropsikolojik ve bilişsel düzeyde, bu yönelim genellikle yüksek içsel denetim odağı (locus of control), anlam arayışı ve varoluşsal bütünlük ile karakterizedir. Dini pratikler, dışsal ödüllerden bağımsız olarak bireye içsel bir huzur ve bilişsel tutarlılık sağlar.
Etimoloji
Latince 'intrinsecus' (içeride, dahili) kelimesinden türetilmiştir. Gordon W. Allport tarafından dini motivasyonların kökenini açıklamak üzere psikoloji literatürüne kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Dışsal dinî yönelim (extrinsic religion) ile sıklıkla karıştırılır. Dışsal yönelimde din, sosyal kabul, güvenlik veya huzur bulma gibi dışsal amaçlar için bir araçken; içsel yönelimde din, amaçların en üstünü ve bizzat kendisidir.