Sakar Otomasyon
Clumsy Automation
Tanım
Ergonomide, insanlardan makinelere işlev aktarımının (otomasyon), iş yükünü azaltmak yerine aksine artırarak güvenlik ve verimlilik kazançlarını düşürmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Modern bir yolcu uçağında tüm uçuş fazlarını otomatikleştiren bir sistemin, pilotun rutin iş yükünü sıfırlarken, beklenmeyen bir türbülans veya acil motor arızası anında aniden tüm kontrolü pilota devretmesi ve pilotun duruma adapte olamayarak aşırı bilişsel yük altında kalması sakar otomasyona klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Havacılık ve insan-bilgisayar etkileşimi alanlarında incelenen bu olgu, sistem tasarımcılarının insan operatörün bilişsel kapasitesini yanlış hesaplamasından kaynaklanır. Otomasyon yoğun çalışma anlarında (örneğin kriz anlarında) insan operatörün yükünü hafifletmesi beklenirken, yetersiz tasarlanmış sistemler 'bilişsel aşırı yük' (cognitive overload) yaratabilir. Ters senaryoda ise sistemin rutin işleri aniden insana devretmesi 'bilişsel yetersiz yük'e (cognitive underload) ve uyanıklık düşüşüne yol açar. Earl Wiener'ın tanımı, teknolojinin insan faktörünü hesaba katmadan sisteme entegre edilmesinin operasyonel güvenliği nasıl tehlikeye attığını mekanistik olarak ortaya koyar.
Etimoloji
İngilizce 'clumsy' (sakar, hantal, beceriksiz) ve 'automation' (Latince 'automatus' [kendi kendine hareket eden/çalışan] kökünden türetilen otomasyon) kelimelerinin birleşiminden oluşur; ilk kez 1989 yılında endüstri mühendisi Earl Wiener tarafından literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Otomasyon hatası (automation failure) ile karıştırılır; otomasyon hatası makinenin teknik olarak bozulmasını ifade ederken, sakar otomasyon makinenin hatasız çalıştığı halde insan-makine etkileşim tasarımının kusurlu olması nedeniyle performansı düşürmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Sayı Tamamlama Testi
Sayı Tamamlama Testi
Number-completion Test
Bireyin sayısal dizilimlerdeki kuralı keşfederek eksik öğeyi bulmasını veya diziyi devam ettirmesini gerektiren bir zeka testi veya alt test bileşenidir.
İncele
Özerk Sözdizimi
Özerk Sözdizimi
Autonomous Syntax
Sözdiziminin, anlam (semantik) ve işlevden (pragmatik) bağımsız, kendine has kurallarla çalışan özerk bir dilbilimsel bileşen olduğunu savunan teori.
İncele
Otomatik Akıl Yürütme
Otomatik Akıl Yürütme
Automated Reasoning
Bilgisayar sistemlerinin ve yapay zeka programlarının matematiksel teoremleri kanıtlama, denklemleri çözme ve mantıksal çıkarım yapma süreçlerini otonom olarak gerçekleştirmesini inceleyen alt disiplin.
İncele
Araştırma Spor Psikolojisi
Araştırma Spor Psikolojisi
Research Sport Psychology
İnsan hareketinin spor bağlamındaki klinik dışı yönlerini inceleyen, teorik gelişim ve uygulama stratejilerinin etkinliğine odaklanan alt disiplin.
İncele