Sanrısal Parazitoz
Delusional Parasitosis
Tanım
Bireyin bedeninin parazitler, böcekler veya mikroorganizmalar tarafından istila edildiğine dair sarsılmaz, gerçeğe aykırı ve sürekli bir inanca sahip olduğu nadir bir sanrısal bozukluk tablosudur.
Örnek Vaka / Uygulama
62 yaşındaki bir kadın hasta, kolları ve bacakları altında mikroskobik kurtçukların hareket ettiğini iddia ederek dermatoloji polikliniğine başvurur. Evindeki halıları, koltukları ve kıyafetlerini defalarca özel ilaçlarla yıkadığını, hatta cildine çamaşır suyu sürdüğünü belirtir. Getirdiği 'parazit örnekleri' laboratuvarda incelendiğinde sadece deri döküntüleri ve kumaş lifleri olduğu saptanır. Nörolojik ve psikiyatrik değerlendirmede başka bir psikotik bulguya rastlanmaz; dopamin antagonistleri içeren düşük doz antipsikotik tedavi ile somatik sanrılarda belirgin gerileme gözlenir.
Derin Analiz
DSM-5 sınıflandırmasında Sanrısal Bozukluk (Somatik Tip) altında incelenen bu klinik tablo, hastaların derileri altında böceklerin gezindiği, ürediği veya deri delerek dışarı çıktığı yönünde yoğun bir somatik sanrı taşımasıyla karakterizedir. Nörobiyolojik düzlemde, striatal dopaminerjik hiperaktivite ve dopamin taşıyıcı (DAT) fonksiyon bozukluklarının somatik duyumların yanlış yorumlanmasına ve sanrısal entegrasyona yol açtığı düşünülmektedir. Hastalar genellikle dermatolojik veya böcek ilaçlama uzmanlarına başvurur ve 'Ekbom Sendromu' olarak da bilinen bu durumda, cildin fiziksel olarak kazınması veya kimyasallarla tahriş edilmesi sonucu 'Ekbom ülserleri' (artifactual dermatitis) gelişebilir.
Etimoloji
Latince 'delusio' [aldatma, yanılsama] ve Grekçe 'parasitos' [sofrada başka biriyle beraber yiyen, asalak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Formikasyon (ciltte karıncalanma veya böcek yürümesi hissi yaratan nörolojik bir parestezi belirtisidir; sanrısal parazitozda ise bu hissin kendisi değil, kesin bir parazit istilası inancı ve mantıksal sarsılmazlık söz konusudur).