Satranç Tahtası Yanılsaması
Chessboard İllusion
Tanım
Helmholtz satranç tahtası olarak bilinen sistematik olarak bozulmuş bir desenin retinaya yakın incelenmesiyle ortaya çıkan derinlik algısı yanılsaması.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında deneğe Helmholtz satranç tahtası deseni belirli bir mesafeden ve tek gözle bakacak şekilde gösterildiğinde, denek düz bir kağıt üzerindeki deseni dalgalı, çukur veya üç boyutlu bir yüzey olarak algıladığını rapor eder.
Derin Analiz
Görsel algı ve psikofizik alanında, insan gözünün optik sisteminin periferik retinada yarattığı geometrik bozulmaları kompanse etmek amacıyla tasarlanmış bir görsel uyarıcıdır. Desenin merkezindeki küçük karelerin periferiye doğru kademeli olarak büyümesi, gözün optiğinin neden olduğu retinak projeksiyon bozulmasını dengeler. Bu durum, beyinde gerçekte var olmayan üç boyutlu bir derinlik ve çukurlaşma algısının doğmasına yol açar. Algısal sistemimiz, retina üzerine düşen 2 boyutlu veriyi yorumlarken optik kusurları ve perspektif ipuçlarını hesaba katarak en olası fiziksel çevreyi yeniden yapılandırır; bu yanılsama ise söz konusu hesaplama mekanizmasının sınırlarını ve varsayımlarını gözler önüne serer.
Etimoloji
İngilizce 'chessboard' (satranç tahtası) ve Latince 'illusio' (aldatma, göz yanıltma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ames Odası yanılsaması ve Ponzo yanılsaması; ancak satranç tahtası yanılsaması doğrudan periferik retinanın optik bozulmalarını telafi eden geometrik gradyanlara dayanmasıyla bunlardan ayrılır.