Ames Odası
Ames Room
Tanım
Derinlik algısı ipuçlarını manipüle ederek nesnelerin boyutlarının olduğundan farklı algılanmasına yol açan trapezoid biçimli özel bir gözlem odasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel psikoloji laboratuvarında yürütülen bir algı deneyinde, katılımcı sabit bir delikten (peephole) odaya tek gözüyle bakar. Odanın sol köşesinde duran ortalama boydaki bir yetişkin normal görünürken, sağ köşeye (kameraya/gözlemciye çok daha uzak olan ama aynı düzlemde algılanan köşeye) geçen aynı kişi ani bir şekilde devasa boyutlara ulaşmış gibi algılanır. Katılımcı nesnelerin fiziksel boyutunun değişmediğini bilmesine rağmen, görsel illüzyonun yarattığı algısal baskıyı engelleyemez.
Derin Analiz
Ames odası, binoküler ipuçlarının ortadan kaldırıldığı ve tek gözle (monoküler) bakışa zorlandığı bir perspektif manipülasyonudur. Oda, dışarıdan bakıldığında veya normal bir perspektifle fotoğraflandığında standart, dikdörtgen bir oda gibi görünür; ancak iç geometri tamamen farklıdır. Arka duvar dik açılı değil, gözlemciye göre eğimlidir; sol ve sağ duvarlar ile zemin ve tavan trapez formundadır. Zemin ve tavanın eğimi, bir köşenin diğerine göre çok daha uzun ve uzakta olmasına neden olur. Beyin, odanın normal bir dikdörtgen olduğu ön kabulüyle (prior assumption) çalıştığı için, odanın içinde bir köşeden diğerine yürüyen iki insanı farklı boyutlarda (biri dev, diğeri cüce gibi) algılar. Bu durum, görsel sistemin duyu verilerini yorumlarken derinlik ve boyut sabitliği (size constancy) arasında kurduğu hiyerarşik ve deneyime dayalı çıkarımsal mekanizmanın en somut deneysel kanıtlarından birini sunar.
Etimoloji
Adelbert Ames Jr. (1880–1955) tarafından 1940 yılında tasarlanan optik illüzyon düzeneğine atfen soyadından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ponzo illüzyonu veya Müller-Lyer illüzyonu gibi iki boyutlu geometrik yanılmalarla karıştırılabilir; ancak Ames odası üç boyutlu, mekansal ve katılımcının hareketini içeren dinamik bir çevre manipülasyonudur.