Sezgisel Dönem
İntuitive Stage
Tanım
Piaget'nin Bilişsel Gelişim Kuramı'nda işlem öncesi dönemin 4 ila 7 yaşları arasındaki alt evresi olup, çocukların sınıflandırma ve sayı kavramlarıyla ilgilenebilmesine rağmen düşüncelerinin hâlâ algı dominasyonunda olduğu aşamadır.
Örnek Vaka / Uygulama
Beş yaşındaki Defne'ye aynı miktarda su içeren özdeş iki bardaktan biri daha uzun ve dar bir bardağa döküldüğünde, Defne uzun bardaktaki suyun daha fazla olduğunu iddia eder. Sınıflandırma görevinde ise kendisine verilen kırmızı ve mavi düğmeler hem renklerine hem de boyutlarına göre ayrıştırılması istendiğinde, aynı anda iki kategoriyi göz önünde bulundurmakta zorlanır ve sırayla tek bir algısal özelliğe odaklanır.
Derin Analiz
Jean Piaget'nin gelişim kuramının epistemolojik temellerinde yer alan bu evre, çocuğun sembolik düşünceden somut mantıksal işlemlere geçişindeki ara formu temsil eder. Bu evrede çocuklar, dünyayı içselleştirilmiş algılarla anlamlandırma eğilimindedir. Mantıksal çıkarım yapmaktan ziyade 'gördükleri gibi' sonuca varırlar; örneğin korunum (conservation) ilkesini henüz kazanamamışlardır. Zihinsel işlemler tersine çevrilebilirlik (reversibility) özelliğinden yoksundur ve benmerkezcilik (egocentrism) hâlâ bilişsel süreçleri baskılar. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteks ile parietal bölgeler arasındaki miyelinasyon süreci ve sinaptik budanma, çocukların sayı ve sınıf kavramlarını manipüle etme kapasitesini artırırken, limbik sistemin ve görsel korteksin baskınlığı algısal yanılsamalara karşı direnci sınırlar.
Etimoloji
Latince 'intueri' [içine bakmak, sezmek] fiilinden türetilen 'intuitio' kökenine dayanır; gelişim psikolojisinde mantıksal çıkarımdan ziyade anlık algısal izlenimlere dayanan zihinsel süreçleri niteler.
Karıştırmayın
Somut İşlemler Dönemi (7-11 yaş) ile sıklıkla karıştırılır; somut işlemler döneminde çocuk korunum ilkesini kavrar ve mantıksal işlemler yapabilirken, sezgisel dönemde düşünce tamamen algının mutlakegemenliği altındadır.