Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sondadan Kısaltma

Back-clipping

Tanım

Bir kelimenin sondaki ses birimlerinin veya hecelerinin atılarak daha kısa yeni bir kelime türetilmesi süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Günlük dilde 'microphone' sözcüğünün 'mike' veya 'pantaloons' sözcüğünün 'pants' şeklinde, kelimenin son seslerinin düşürülerek kullanılması sondadan kısaltmaya örnektir.

Derin Analiz

Psikolinguistik ve bilişsel bilimler bağlamında sondadan kısaltma, insan beyninin kelime dağarcığını işleme ve bellekten geri çağırma süreçlerini optimize etme mekanizmalarından biridir. Konuşma üretiminde bilişsel yükü azaltmak amacıyla sıklıkla başvurulan bu morfolojik süreç, özellikle günlük dil kullanımında 'advertisement' kelimesinin 'ad' haline gelmesi gibi örneklerle kendini gösterir. Bilişsel ekonomi ilkesi gereği, sık kullanılan sözcüklerin son kısımları beyin tarafından atılarak fonolojik olarak daha kısa ve işlenmesi daha kolay formlar üretilir.

Etimoloji

İngilizce 'back' (arka, son) ve 'clipping' (kırpma, kesme) kelimelerinin birleşiminden oluşan morfolojik bir terimdir.

Karıştırmayın

Önceden kısaltma (fore-clipping) ile karıştırılır; önceden kısaltmada kelimenin başı atılırken (örn: 'telephone' > 'phone'), sondadan kısaltmada kelimenin sonu atılır.